دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1139

صفحه 1139

باب کان و ما جری مجراها

مسأله - یجوز فی کان من نحو (إِنَّ فِی ذلِکَ لَذِکْری لِمَنْ کانَ لَهُ قَلْبٌ) ونحو «زید کان له مال» نقصان کان ، وتمامها ، وزیادتها وهو أضعفها ، قال ابن عصفور : باب زیادتها الشّعر ، والظرف متعلق بها علی التمام ، وباستقرار محذوف مرفوع علی الزیاده ، ومنصوب علی النقصان ، إلا أن قدرت الناقصه شانیه فالاستقرار مرفوع لأنه خبر المبتدأ.

مسأله - (فَانْظُرْ کَیْفَ کانَ عاقِبَهُ مَکْرِهِمْ) یحتمل فی کان الأوجه الثلاثه ، إلا أن الناقصه لا تکون شانیه ؛ لأجل الاستفهام ، ولتقدم الخبر ، وکیف : حال علی التمام ، وخبر لکان علی النقصان ، وللمبتدأ علی الزیاده.

مسأله - (وَما کانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللهُ إِلَّا وَحْیاً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولاً) تحتمل کان الأوجه الثلاثه ؛ فعلی الناقصه الخبر إما لبشر ، ووحیا استثناء مفرغ من الأحوال ؛ فمعناه موحیا أو موحی ، أو من وراء حجاب ، بتقدیر : أو موصّلا ذلک من وراء حجاب ، وأو یرسل بتقدیر أو إرسالا ، أی أو ذا إرسال ، وإما وحیا والتفریغ فی الأخبار ، أی ما کان تکلیمهم إلا إیحاء أو إیصالا من وراء حجاب أو إرسالا ، وجعل ذلک تکلیما علی حذف مضاف ، ولبشر علی هذا تبیین ، وعلی التمام والزیاده فالتفریغ فی الأحوال المقدره فی الضمیر المستتر فی لبشر.

مسأله - «أین کان زید قائما» یحتمل الأوجه الثلاثه ، وعلی النقصان فالخبر إما قائما وأین ظرف له ، أو أین فیتعلق بمحذوف وقائما حال ، وعلی

[شماره صفحه واقعی : 641]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه