دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1206

صفحه 1206

1- فی نسخه «أو موصوف وصفه مضافه» وکلمه «موصوفه» معطوفه بأو علی کلمه «متضایفه».

لا مخفوضا ، هذا قول الأخفش ، وعن سیبویه أنهما حذفا دفعه [واحده] ونقل ابن الشجری القول الأول عن الکسائی ، واختاره ، قال : والثانی قول نحوی آخر ، وقال أکثر أهل العربیه منهم سیبویه والأخفش : یجوز الأمران ، اه. وهو نقل غریب.

ینبغی أن یکون المحذوف من لفظ المذکور مهما أمکن

فیقدر فی «ضربی زیدا قائما» ضربه قائما ، فإنه من لفظ المبتدأ وأقل تقدیرا ، دون «إذ کان ، أو إذا کان» ویقدر «اضرب» دون أهن فی «زیدا اضربه».

فإن منع من تقدیر المذکور معنی أو صناعه قدّر ما لا مانع له.

فالأول نحو «زیدا اضرب أخاه» یقدر فیه أهن دون اضرب ، فإن قلت «زیدا أهن أخاه» قدرت أهن.

والثانی نحو «زیدا امرر به» تقدر فیه جاوز دون امور ، لأنه لا یتعدّی بنفسه ، نعم إن کان العامل مما یتعدّی تاره بنفسه وتاره بالجار نحو نصح فی قولک «زیدا نصحت له» جاز أن یقدر نصحت زیدا ؛ بل هو أولی من تقدیر غیر الملفوظ به.

ومما لا یقدر فیه مثل المذکور لمانع صناعی قوله :

یا أیّها المائح دلوی دونکا***[إنّی رأیت النّاس یحمدونکا] [843]

إذا قدر دلوی منصوبا فالمقدر خذ ، لا دونک ، وقد مضی ، وقوله :

[شماره صفحه واقعی : 708]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه