دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 121

صفحه 121

1- شرح شواهد المغنی : 1/445.

الضمیر ، وتمامها علی تقدیر خلوها منه ، ونظیر هذا المثال : قول أمیرالمؤمنین علیه السلام : «فإن المدبر عسی أن تزلّ به إحدی قائمتیه» (1) وإذا قلت : عسی أن یقوم زید» احتمل الوجهین أیضاً ، ولکن یکون الإضمار فی «یقوم» لا فی «عسی» أللهم إلاّ أن تقدر العاملین تنازعا «زیداً» فیحتمل الإضمار فی «عسی» علی إعمال الثانی. ونظیره : قول أمیرالمؤمنین (علیه السلام) : «وما عسی أن یکون بقاء من له یوم لایعدوه» (2) وإذا قلت : «عسی أن یضرب زیدٌ عمراً» فلا یجوز کون «زید» اسم «عسی» لئلا یلزم الفصل بین صله «أن» ومعمولها وهو «عمراً» بالأجنبی وهو «زید» ونظیره : قوله تعالی : (عَسی أنْ یَبْعَثَکَ رَبُّکَ مَقاماً مَحْمُوداً) (الإسراء/ 79).

(عَلُ)

اسمٌ بمعنی «فوق» والتزموا فیه أمرین :

أحدهما : استعماله مجروراً بِ «من» والثانی : استعماله غیرَ مضاف ، فلا یقال : «أخذتُهُ من عل السطح» کما یقال : «من علوه» وأمّا قوله (3) :

122- یارُبَّ یوم لی لا اُظَلَّلُه***أرمَضُ من تحتُ وأضحی من عَلُهْ

فالهاء للسکت؛ بدلیل أنه مبنی ، ولا وجه لبنائه لوکان مضافاً.

ومتی اُرید به المعرفه کان مبنیاً علی الضم کما فی هذا البیت؛ إذ المراد فوقیه نفسه لافوقیه مطلقه ، والمعنی : أنه تُصیبه الرّمضاء من تحته وحَرُّالشّمس من فوقه.

[شماره صفحه واقعی : 122]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه