دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1297

صفحه 1297

الاستثناء» فغلط ؛ لأن معنی الاستثناء قائم بما بعدهما لابهما ، والمنصوب علی معنی لا یلیق ذلک المعنی بعیره.

القاعده الثامنه

کثیرا ما یغتفر فی الثّوانی ما لا یغتفر فی الأوائل ؛ فمن ذلک «کلّ شاه وسخلتها بدرهم» و

932- *أیّ فتی هیجاء أنت وجارها*

و «ربّ رجل وأخیه» (إِنْ نَشَأْ نُنَزِّلْ عَلَیْهِمْ مِنَ السَّماءِ آیَهً فَظَلَّتْ) ولا یجوز : کل سخلتها ، ولا أی جارها ، ولا ربّ أخیه ، ولا یجوز «إن یقم زید قام عمرو» فی الأصح ، إلا فی الشعر کقوله :

933- ان یسمعوا سبّه طاروا بها فرحا***عنّی ، وما یسمعوا من صالح دفنوا

إذ لا تضاف کلّ وأیّ إلی معرفه مفرده ، کما أن اسم التفضیل کذلک ، ولا تجرّ ربّ إلا النکرات ، ولا یکون فی النثر فعل الشرط مضارعا والجواب ماضیا ، وقال الشاعر :

934- إن ترکبوا فرکوب الخیل عادتنا***أو تنزلون فإنّا معشر نزل

فقال یونس : أراد أو أنتم تنزلون ، فعطف الجمله الاسمیه علی جمله الشرط ، وجعل سیبویه ذلک من العطف علی التوهم ؛ قال : فکأنه قال : أترکبون فذلک عادتنا أو تنزلون فنحن معروفون بذلک ، ویقولون : مررت برجل قائم أبواه لا قاعدین ویمتنع قائمین لا قاعد أبواه ، علی إعمال الثانی وربط الأول بالمعنی.

[شماره صفحه واقعی : 799]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه