دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 136

صفحه 136

1- شرح شواهد أشعار العرب : 103.

«ثُمّ» ومنه الآیه ، وقوله تعالی : (ثُمَّ خَلَقْنا النُّطفَهَ عَلَقَهً فَخَلَقْنَا الْعَلَقَهَ مُضْغَه فَخَلَقْنَا المُضغَهَ عِظاماً فَکَسَوْناَ العِظامَ لَحْماً) (المؤمنون /14) فالفاءات بمعنی «ثُمّ» ، لتراخی معطوفاتها ، وتاره بمعنی الواو ، کقول امرئ القیس :

143- قفانبکِ من ذکری حبَیب ومنزل***بِسِقْطِ اللّوی بینَ الدّخُولِ فحوملِ (1)

وزعم الأصمعیُّ أن الصواب : روایته بالواو. لأنه لایجوز «جلست بین زید فعمرو» واُجیب بأن التقدیر : بین مواضع الدخول فمواضع حومل ، کما یجوز «جلستُ بین العلماء فالزّهاد».

الثالث : السببیه ، وذلک غالبٌ فی العاطفه جمله أو صفه ، فالأول ، نحو : (فَوَکَزَهُ مُوسی فَقَضی عَلَیْهِ) (القصص /15) والثانی ، نحو : (لآکِلُونَ مِنْ شَجر مِنْ زَقُّوم فَمالِئونَ مِنْها البُطُونَ فَشاربُونَ عَلَیهِ مِنْ الحَمِیمِ) (الواقعه 52 - 54) وقد تجی فی ذلک لمجرد الترتیب نحو : (فَراغَ إلی أهْلِهِ فَجاء بِعِجْل سمین فَقَرّبَهُ إلَیْهِمْ) (الذاریات /26 و 27).

الثانی من أوجه الفاء : أن تکون رابطه للجواب

و ذلک حیث لایصلح لأن یکون شرطاً ، وهو منحصر فی ستّ مسائل :

إحداها : أن یکون الجوابُ جمله اسمیه ، نحو قوله تعالی : (وَإنْ یَمْسَسْکَ بِخَیر فَهُوَ عَلی کُلّ شَیء قَدیرٌ) (الأنعام /17) وقول الکمیت فی آل البیت :

144- فإن هی لم تَصْلُح لقومِ سِواهم***فإنّ ذوی القربی أحق وأقرب (2)

الثانیه : أن تکون فعلیه کالاسمیه ، وهی التی فعلها جامد ، نحو : (وَمَن یَکُنِم.

[شماره صفحه واقعی : 137]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه