دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1666

و کقوله: [الطویل]

برغم شبیب فارق السیف کفّه

و کانا علی العلاّت یصطحبان

کأنّ رقاب الناس قالت لسیفه

رفیقک قیسیّ و أنت یمانی (1)

(2) الاستخدام

الاستخدام: هو ذکر لفظ مشترک بین معنیین، یراد به أحدهما، ثم یعاد علیه ضمیر، أو إشاره، بمعناه الآخر، أو یعاد علیه ضمیران یراد بثانیهما غیر ما یراد بأوّلهما.

فالأول: کقوله تعالی: فَمَنْ شَهِدَ مِنْکُمُ اَلشَّهْرَ فَلْیَصُمْهُ [البقره:185]أرید أوّلا بالشهر الهلال ثم أعید علیه الضمیر أخیرا بمعنی أیام رمضان. و کقول معاویه بن مالک: [الوافر]

إذا نزل السّماء بأرض قوم

رعیناه و إن کانوا غضابا

أراد بالسماء المطر و بضمیره فی رعیناه النّبات (2)، و کلاهما معنی مجازی للسماء.

[شماره صفحه واقعی : 295]