دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 1809

صفحه 1809

الباب الثالث : أحوال المسند

(اما ترکه فلما مر) فی حذف المسند الیه (کقوله) :

«و من یک امسی بالمدینه رحله***(فانی و قیار بها لغریب»)

الرحل هو المنزل والمأوی ، وقیار اسم فرس او جمل للشاعر وهو ضابی ، ابن الحارث کذا فی الصحاح ، ولفظ البیت خبر ومعناه التحسر والتوجع فالمسند الی قیار محذوف لقصد الاختصار والاحتراز عن العبث بناء علی الظاهر مع ضیق المقام بسبب التوجع ومحافظه الوزن.

ولا یجوز ان یکون قیار عطفا علی محل اسم ان وغریب خبرا عنهما لامتناع العطف علی محل اسم ان قبل مضی الخبر لفظا او تقدیرا واما اذا قدرنا له خبرا محذوفا فیجوز ان یکون هو عطفا علی محل اسم ان لان الخبر مقدم تقدیرا فلا یکون مثل ان زیدا وعمرو ذاهبان بل مثل ان زیدا وعمرو لذاهب وهو جائز ویجوز ان یکون مبتدأ والمحذوف خبره والجمله باسرها عطف علی جمله انّ مع اسمها وخبرها (وکقوله

«نحن بما عندنا وانت بما***عندک راض و الرأی مختلف»)

فقوله : نحن مبتدأ محذوف الخبر لما ذکرنا ، ای نحن بما عندنا راضون ، فالمحذوف ههنا هو خبر الاول بقرینه الثانی وفی البیت السابق بالعکس (وقولک : زید منطلق وعمرو) ای وعمرو منطلق فحذف للاحتراز عن العبث من غیر ضیق المقام (وقولک خرجت فاذا زید) ای موجود او حاضر او واقف او ما اشبه ذلک فحذف لما مر مع اتباع الاستعمال ، لان اذا المفاجأه تدل علی مطلق الوجود.

وقد ینضم الیها قرائن تدل علی نوع ، خصوصیه کلفظ الخروج المشعر بان

[شماره صفحه واقعی : 83]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه