دروس حوزه علمیه جدید پایه 3 صفحه 25

صفحه 25

14- متی تردن یوماً سفار تجد بها***اُدَیهم یَرمی المستجیز المعوّرا (1)

فَ «یوماً» یمتنع أن یکون بدلاً من «متی» ؛ لعدم اقترانه بحرف الشرط ولهذا یمتنع فی «الیوم» فی المثال أن یکون بدلاً من «إذا» ویمتنع أن یکون ظرفاً لِ «تجد» ؛ لئلا ینفصل «ترد» من معموله وهو «سفار» بالأجنبی فتعیّن أنه ظرف ثان لِ «ترد».

الثّالث : أنّ الجواب ورد مقروناً بِ «إذا» الفجائیه ، نحو : (ثُمَّ إذا دَعاکُمْ دَعْوهً مِنَ الأرضِ إذا أنْتُمْ تَخْرُجُونَ) (الروم /25) وبالحرف الناسخ ، نحو : «إذا جئتنی الیوم فإنی اُکرمُک» وکلّ منهما لا یعمل ما بعده فیما قبله ، وورد أیضاً والصالح فیه للعمل صفه ، کقوله تعالی : (فَإذا نُقِرَ فی النّاقُورِ فَذلِکَ یَوْمَئذ یَوْمٌ عَسِیر) (المدثر / 8 و 9) ولاتعمل الصفه فیما قبل الموصوف.

(إذ ما)

أداه شرط ، تجزم فعلین ، نحو قوله (2) :

15- وإنّک إذما تأتِ ما أنت آمر***به تُلفِ مَنْ إیاه تأمر آتیا

وهی حرف عند سیبویه بمنزله «إن» الشرطیه وظرف عند المبرّد وابن السرّاج والفارسی ، وعملها الجزم قلیل لا ضروره؛ خلافاً لبعضهم.

(إذاً)

اشاره

فیها مسائل :

[شماره صفحه واقعی : 26]

کتابخانه بالقرآن کتابخانه بالقرآن
نرم افزار موبایل کتابخانه

دسترسی آسان به کلیه کتاب ها با قابلیت هایی نظیر کتابخانه شخصی و برنامه ریزی مطالعه کتاب

دانلود نرم افزار کتابخانه