دروس حوزه علمیه جدید پایه 4 صفحه 2340

1- خَفِّض: أمر من خفّض - بالتشدید -: أی ارفق.

2- أجمل فی کَسْبِه: أی سعی سعیا جمیلا لا یحرص فیمنع الحق و لا یطمع فیتناول ما لیس بحق.

3- الحَرَب - بالتحریک -: سلب المال.

4- الدَنِیّه: الشیء الحقیر المبتذل.

5- الرغائب: جمع رغیبه، و هی ما یرغب فی اقتنائه من مال و غیره.

6- عِوَضاً: بدلا.

7- الیُسْر: السهوله، و المراد سعه العیش.

8- العُسْر: الصعوبه، و المراد ضیق العیش.

9- تُوجِف: تسرع.

10- المَطَایَا: جمع مطیه، و هی ما یرکب و یمتطی من الدواب و نحوها.

11- المَناهل: ما ترده الإبل و نحوها للشرب.

12- الهَلَکَه: الهلاک و الموت.

13- التلاقی: التدارک لاصلاح ما فسد أو کاد.

14- ما فرط: أی: قصر عن إفاده الغرض أو إناله الوطر.

15- إدراک ما فات: هو اللحاق به لأجل استرجاعه، وفات: أی سبق إلی غیر عوده.

16- بشدّ وکائها: أی: رباطها.

17- أحْفَظُ لسرّه: أشد صونا له و حرصا علی عدم البوح به.

18- أهجَر إهجارا و هجرا - بالضم -: هذی یهذی فی کلامه.

رُبّمَا کَانَ الدّوَاءُ دَاءً وَ الدّاءُ دَوَاءً وَ رُبّمَا نَصَحَ غَیرُ النّاصِحِ وَ غَشّ المُستَنصَحُ (1) وَ إِیّاکَ وَ الِاتّکَالَ عَلَی المُنَی (2) فَإِنّهَا بَضَائِعُ النّوکَی (3) وَ العَقلُ حِفظُ التّجَارِبِ وَ خَیرُ مَا جَرّبتَ مَا وَعَظَکَ بَادِرِ الفُرصَهَ قَبلَ أَن تَکُونَ غُصّهً لَیسَ کُلّ طَالِبٍ یُصِیبُ وَ لَا کُلّ غَائِبٍ یَئُوبُ وَ مِنَ الفَسَادِ إِضَاعَهُ الزّادِ وَ مَفسَدَهُ المَعَادِ وَ لِکُلّ أَمرٍ عَاقِبَهٌ سَوفَ یَأتِیکَ مَا قُدّرَ لَکَ التّاجِرُ مُخَاطِرٌ وَ رُبّ یَسِیرٍ أَنمَی مِن کَثِیرٍ لَا خَیرَ فِی مُعِینٍ مَهِینٍ (4) وَ لاَ فِی صَدِیقٍ ظَنِینٍ (5). سَاهِلِ الدَّهْرَ (6) مَا ذَلَّ لَکَ قَعُودُهُ (7) وَ لاَ تُخَاطِرْ بِشَیْءٍ رَجَاءَ أَکْثَرَ مِنْهُ وَ إِیَّاکَ أَنْ تَجْمَحَ بِکَ مَطِیَّهُ اللَّجَاجِ (8).

ترجمه

به یقین بدان که تو به همه آرزوهای خود نخواهی رسید، و تا زمان مرگ بیشتر زندگی نخواهی کرد، و بر راه کسی می روی که پیش از تو می رفت، پس در به دست آوردن دنیا آرام باش، و در مصرف آنچه به دست آوردی نیکو عمل کن، زیرا چه بسا تلاش بی اندازه برای دنیا که به تاراج رفتن اموال کشانده شد. پس هر تلاشگری به روزی دلخواه نخواهد رسید، و هر مدارا کننده ای محروم نخواهد شد. نفس خود را از هر گونه پستی باز دار، هر چند تو را به اهدافت رساند، زیرا نمی توانی به اندازه آبرویی که از دست می دهی بهایی به دست آوری. برده دیگری مباش ، که خدا تو را آزاد آفرید، آن نیک که جز با شر به دست نیاید نیکی نیست، و آن راحتی که با سختی های فراوان به دست آید، آسایش نخواهد بود. بپرهیز از آن

[شماره صفحه واقعی : 22]