دروس حوزه علمیه جدید پایه 4 صفحه 2652

1- ابوالحارث محمد بن عبدالرحمن بن ابی ذئب (م 158 یا 159ق). برای آگاهی از زندگی نامه وی، رجوع شود به: وفیات الأعیان، تحقیق دکتر یوسف علی طویل و دکتر مریم قاسم طویل، 4/36 و المعارف، ابن قتیبه، تحقیق ثروه عکاشه، ص 485.

2- ابن خلّکان، وفیات الأعیان، ط2، تحقیق: دکتر احسان عباس، قم، ج4، ص 135؛ سیوطی، تنویر الحوالک علی موطّأ مالک، مقدمه، ص ب.

3- ش_ریف القرش_ی، باق_ر، ح_یاه الإم_ام موسی بن جعفر، ج1، ص 91 (به ن_قل از شرح زرقانی بر موطّأ مالک). کتاب موطأ امروز یکی از کتب مشهور اهل تسنن است و مؤلف آن مالک بن انس رئیس مذهب مالکی، یکی از مذاهب چهارگانه تسنن، می باشد.

4- ذه_بی، شمس الدین مح_مد، تذک_ره الحف_اظ، ج1، ص 212.

نیست، به سختی او را مجازات می کرد؛ چنان که مالک بن انس که آن همه مورد توجه منصور بود، بر اثر سعایتی که از او نزد پسر عموی منصور نمودند، به دستور وی هفتاد تازیانه خورد! این سعایت مربوط به فتوایی بود که وی برخلاف میل خلیفه صادر نموده بود.(1)

قیام زید بن علی بن الحسین(علیه السلام)

زید بن علی، برادر امام باقر(علیهما السلام) و از بزرگان و رجال با فضیلت و عالی قدر خاندان نبوت، و مردی دانشمند، زاهد، پرهیزگار، شجاع و دلیر بود(2)و در زمان حکومت بنی امیه زندگی می کرد.

زید از مشاهده صحنه های ظلم و ستم و تاخت و تاز حکومت اموی فوق العاده ناراحت بود و عقیده داشت که باید با قیام مسلحانه، حکومت فاسد اموی را واژگون ساخت.

احضار زید به دمشق

هشام بن عبدالملک، که از روحیه انقلابی زید آگاه بود، در صدد بود او را با دسیسه ای از میان برداشته و خود را از خطر وجود او نجات بخشد.

هشام نقشه خائنانه ای کشید تا از این رهگذر به هدف پلید خود برسد. به دنبال این نقشه، زید را از مدینه به دمشق احضار کرد. هنگامی که زید وارد دمشق شد و برای گفتوگو با هشام به قصر خلافت رفت، هشام ابتداءاً او را با سردی پذیرفت و برای این که به خیال خود موقعیت او را در افکار عمومی پایین بیاورد، او را تحقیر کرد و جای نشستن نشان نداد، آن گاه گفت:

_ یوس_ف ب_ن عم_رو ثقف_ی (استاندار ع_راق) به من گزارش داده است که

[شماره صفحه واقعی : 410]