کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 1639

صفحه 1639

تعبیر این آیه همانند آیه «یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحا فملاقیه».

می تواند به منزله دلیلی بر مسأله معاد محسوب شود، بخصوص این که در هر دو آیه روی عنوان «رب» تکیه شده است، چرا که سیر تکاملی انسان به سوی پروردگار هرگز نمی تواند با مرگ متوقف گردد، و زندگی دنیا کمتر از آن است که هدف چنین سیری باشد.

و نیز بصیر بودن خداوند نسبت به اعمال آدمی، و ثبت و ضبط آنها حتما باید مقدمه ای برای حساب و جزا باشد و گر نه بیهوده است.

سوره الانشقاق(84): آیه 16

(آیه 16)- به دنبال بحثی که در آیات گذشته پیرامون سیر تکاملی انسان به سوی خداوند آمد، در اینجا برای تأکید این مطلب و توضیح بیشتر، می فرماید:

«سوگند به شفق» (فلا اقسم بالشفق).

سوره الانشقاق(84): آیه 17

(آیه 17)- «و سوگند به شب و آنچه را (از امور پراکنده) جمع آوری می کند» (و اللیل و ما وسق).

سوره الانشقاق(84): آیه 18

(آیه 18)- «و سوگند به ماه آنگاه که بدر کامل می شود» (و القمر اذا اتسق).

سوره الانشقاق(84): آیه 19

(آیه 19)- «که همه شما پیوسته از حالی به حال دیگر منتقل می شوید» تا به کمال برسید (لترکبن طبقا عن طبق).

منظور از «شفق» در اینجا همان روشنی آمیخته با تاریکی در آغاز شب است.

و از آنجا که ظهور «شفق» خبر از یک حالت تحول و دگرگونی عمیق در جهان می دهد، و اعلام پایان روز و آغاز شب است، به علاوه جلوه و زیبائی خاصی دارد، و از همه گذشته وقت نماز مغرب است، خداوند به آن سوگند یاد فرموده تا همگان را وادار به اندیشه در این پدیده زیبای آسمانی کند.

و اما سوگند به شب به خاطر آثار و اسرار زیادی است که در آن نهفته شده و در گذشته مشروحا از آن سخن گفته ایم.

تعبیر به «ما وسق» با توجه به این که «وسق» به معنی جمع کردن پراکنده هاست اشاره به بازگشت انواع حیوانات و پرندگان و حتی انسانها به خانه ها و لانه های خود به هنگام شب است، که نتیجه آن آرامش و آسایش عمومی

[شماره صفحه واقعی : 450]