کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2089

صفحه 2089

بزرگ شدۀ خاندان اموی بود او فردی ناشایست و بی پروا شناخته می شد (1).

تواتر قرائات سبع

یکی از مسایل مهم،مسئله تواتر قرائات سبع است که آیا این قرائات بالخصوص،متواترند و حجیّت قطعی دارند؟زیرا اگر متواتر باشند و با نقل همگانی روایت شده باشند،در حجیّت آن ها شک و تردیدی نخواهد بود.

در گفتار بسیاری از نویسندگان و نیز برخی فقها،مسألۀ تواتر قرائات سبع مطرح شده است.آنان گمان برده اند که این قرائات جملگی متواترند و حجیّت شرعی دارند،بنابراین نمازگزار می تواند یکی از این قرائت ها را برگزیند.ولی محققین،تواتر قرائات را انکار می کنند و آن را قابل تصوّر نمی دانند،زیرا مقصود از تواتر قرائات سبعه چیست؟اگر مقصود از نقل همگانی این قرائات نقل از خود قرّاء سبعه باشد، این فاقد ارزش است،چه مبدأ تواتر باید مقام معصوم باشد تا منقول حجیت پیدا کند.و اگر مقصود تواتر نقل از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله تا به این قرّاء باشد،این امر ثابت نیست، زیرا بیشتر قرّاء،حتی سند قرائت ندارند چه رسد به تواتر.به علاوه بیشتر قرائات از روی اجتهاد شخصی بوده و هرگز مستند به نقل و روایت نیست و اگر فرضا تواتر قاریان را بپذیریم این تواتر اثری نخواهد داشت،زیرا تواتر برای کسی حجیت دارد که نسبت به خود او حاصل شده باشد نه دیگران.و اگر نقل از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله به قرّاء و از آنان به دیگران باشد،فاقد شرط تواتر است،زیرا اساسی ترین شرط تواتر آن است که از مبدأ تا مقصد در تمامی طبقات،نقل همگانی وجود داشته باشد و در این فرض چنین نمی باشد،زیرا در وسط به نقل فرد می رسد و از تواتر ساقط می گردد.

فرض کنیم که هریک از قرائت های سبعه،از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله تا خود قاری متواتر است و سپس از وی به دیگران نقل شده است،آن گاه لازمۀ این فرض آن است که در دوران خود قاری اشخاص دیگری نیز این قرائت را نقل کنند.در صورتی که چنین نیست و کسی جز خود قاری قرائت را نقل نکرده است و صرفا اوست که ناقل تواتر به دیگران است و این عمده ترین شرط تواتر را از دست داده است،زیرا در تمامی

[شماره صفحه واقعی : 192]

1- ر.ک:التمهید؛ج 2،ص 231-226.