کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2090

صفحه 2090

طبقات نقل همگانی وجود نداشته است.

بنابراین مسألۀ تواتر قرائات سبع،اساسا قابل تصور نبوده و معقول نیست،زیرا در زمان هریک از قاریان هفت گانه ناقل تواتر،صرفا خود آن قاری بوده نه دیگران، وگرنه آن قرائت بدو نسبت داده نمی شد و جنبۀ اختصاصی پیدا نمی کرد.اینک شرح این اجمال:

اصطلاح تواتر

تواتر اصطلاحی است در فنّ«شناخت حدیث».در این فن،حدیث به اقسام متواتر،مشهور،مستفیض،آحاد،صحیح،حسن،مرسل و ضعیف و...تقسیم می شود.حدیث متواتر آن است که راویان آن،در تمام طبقات در حدّی از کثرت و گستردگی باشند که یقین حاصل شود تبانی آنان بر ساختن آن حدیث و نقل آن به دروغ عادتا ممتنع باشد. ازاین رو حدیث متواتر باید دارای شرایط زیر باشد:

-اتصال کامل سند حدیث از آخرین راوی تا منبع اوّلیۀ حدیث.

-تعداد راویان و ناقلان حدیث در حدّی باشد که از نظر کثرت بیش از تعداد راویان حدیث مستفیض و مشهور به شمار آیند،به گونه ای که احتمال تبانی آنان بر دروغ داده نشود.

-کثرت راویان در هر دوره و طبقه،شرط است.بدین نحو که در هر زمانی حدیث را گروهی از گروه قبل از خود نقل کرده باشند تا حدیث به منبع اولیه برسد.

بنابراین اگر در یک طبقه از این طبقات تعداد راویان کم باشد و یا در یک مورد به راوی واحد منتهی شود و مجددا تعداد راویان آن حدیث رو به کثرت و افزایش گذارد،چنین حدیثی اصطلاحا متواتر نیست و در زمرۀ اخبار آحاد به شمار می آید.

فرضیّۀ«تواتر قرائت ها»از همین قبیل است،زیرا نقل قرائت از خود قرّاء،متواتر است.اما نسبت به زمان قبل از آنان تا زمان صحابه و عهد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله فاقد شرط تواتر است و در زمرۀ اخبار آحاد به شمار می آید و این در صورتی است که سندی وجود داشته باشد.

[شماره صفحه واقعی : 193]