کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2145

صفحه 2145

فصل پنجم : نسخ در قرآن

اشاره

نسخ در قرآن یکی از مسایل بحث انگیز به شمار می رود،زیرا این سؤال پیش می آید که چرا باید در قرآن آیات منسوخه وجود داشته باشد تا احیانا موجب گمراهی گردد و برخی آیۀ منسوخی را محکم بپندارند و به آن استناد کنند؟!اساسا وجود آیۀ منسوخ در قرآن چه فایده ای می تواند داشته باشد؟!از این قبیل شبهات که در جای خود مورد اشاره قرار خواهد گرفت.

نسخ نزد پیشینیان مفهومی گسترده تر از مفهوم کنونی داشته است.در گذشته هرگونه تغییر در حکم پیشین را نسخ می گفتند،در حالی که نسخ مصطلح امروز جایگزین کردن حکم جدید به جای حکم قدیم است.بدین ترتیب نسخ در نزد پیشینیان تخصیص عام یا تقیید اطلاق را نیز شامل می گردید.ولی امروزه تنها به همان جایگزینی حکمی به جای حکمی دیگر گفته می شود.به این معنا که حکم سابق به کلی منسوخ و حکم ناسخ جای آن را بگیرد.تمامی شبهات و بحث ها در مورد همین معنای اخیر است و سخن ما نیز در این فصل در همین خصوص خواهد بود.

اهمیّت بحث از نسخ

اهمیّت بحث نسخ موقعی روشن می گردد که پذیرفته شود در قرآن آیات منسوخه در کنار آیات محکمه(غیر منسوخه)وجود دارد.در این صورت برای یک محقّق معارف قرآنی ضرورت می یابد تا آیات منسوخه را بشناسد و آن ها را از آیات

[شماره صفحه واقعی : 248]