کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2152

صفحه 2152

منسوخ شود،الفاظ آیه از قرآن برداشته شود،حکمی که محتوای آیه را تشکیل می داده نیز منسوخ گردد.

2.نسخ آیه بدون محتوا:بدین معنا که الفاظ و عبارات آیه از قرآن برداشته شود، ولی حکمی که در محتوای آیه بوده،همچنان باقی بماند و منسوخ نگردد.

3.نسخ محتوا بدون آیه:یعنی الفاظ و عبارات آیه همچنان در قرآن ثبت است و مورد تلاوت قرار می گیرد،ولی حکمی که محتوای آیه را تشکیل می داده منسوخ شده باشد.

4.نسخ مشروط:همین صورت سوم است با این اضافه که با اعادۀ شرایط تشریع نخستین،حکم منسوخ دوباره زنده شود و به اجرا درآید.در نتیجه دو حکم منسوخ و ناسخ، هریک به شرایط خود بستگی دارند.این در مقابل صورت سوم است که نسخ،مطلق بوده و حکم منسوخ برای همیشه قابل اعاده نیست.

تفصیل و بیان این انواع به شرح زیر است.ضمنا متذکر می شویم که دو صورت نخست از دیدگاه ما مردود شناخته شده اند،آنچه معقول است گونه های سوم و چهارم است.

1.نسخ لفظ و محتوا

این گونه نسخ از نظر ما مردود شناخته شده است،زیرا دلایلی که بر این مدّعا اقامه کرده اند موجب بی اعتباری قرآن می گردد.مواردی را که شاهد گرفته اند مستلزم تحریف قرآن و تحوّل و تغییر قرآن پس از وفات پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله می باشد.

پس از وفات پیامبر نسخ،امکان ندارد و هرگونه احتمال اسقاط آیه در این حال تحریف قرآن کریم است.

در قرآن از مسألۀ«حرمت ناشی از رضاع» (1)سخن به میان نیامده است،ولی از عایشه نقل کرده اند که آیه ای در این باره وجود داشته و تا پس از وفات پیامبر صلّی اللّه علیه و آله تلاوت می شده،که با جویدن بز خانگی از میان رفت.او می گوید:در قرآن آیه ای

[شماره صفحه واقعی : 255]

1- ارضاع:شیر دادن است که موجب علقۀ مادری و فرزندی یا برادری و خواهری می گردد و نامحرم محرم،و در نتیجه موجب حرمت ازدواج می شود.