کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2179

صفحه 2179

مثلا از ابن عباس روایت شده آیات محکمه از قبیل آیۀ «قُلْ تَعٰالَوْا أَتْلُ مٰا حَرَّمَ رَبُّکُمْ عَلَیْکُمْ أَلاّٰ تُشْرِکُوا بِهِ شَیْئاً» (1)و متشابهات از قبیل حروف مقطّعه در اوایل سور است.

برخی گفته اند آیات منسوخه،متشابهاتند و آیات ناسخه محکمات؛ یا آنکه محکمات،آیات الاحکام و متشابهات دیگر آیات می باشند؛ محکمات،آیات مربوط به قصص انبیا و امم سالفه و متشابهات،ابهامات وارده در این آیات می باشد؛ آیات متشابهات آیاتی است که دربارۀ صفات باری تعالی آمده است (2)؛ متشابهات آیات مربوط به احوال و اهوال روز قیامت و آخرت است (3)؛ متشابه آن است که مجمل(مبهم)باشد و معنای روشنی نداشته باشد؛ متشابه مفهومی پیچیده و سردرگم دارد و محکم دلیل روشن و استوار دارد؛ متشابه آن است که راه رسیدن به معنای آن بسته است،ولی برای محکم راه باز است؛ متشابه آن است که بیش از یک معنا را متحمل است،ولی محکم بیش از یک معنا را متحمل نیست؛ متشابه آن است که به بیان و توضیح نیاز دارد و محکم نیاز ندارد؛ متشابه آن است که عقل برای رسیدن به کنه آن راه ندارد و محکم راه دارد؛ متشابه آن است که ظاهر عبارت آن مقصود نیست،ولی ظاهر محکم مراد است؛ محکمات آن است که همگی در تفسیر آن اتفاق نظر دارند،ولی در متشابه اتفاق ندارند؛ متشابه آن است که تفسیر آن مشکل آید،ولی تفسیر محکم مشکل نباشد... (4).

[شماره صفحه واقعی : 282]

1- انعام 6:151.
2- ابن تیمیه،المنار،ج 3،ص 167.
3- شیخ محمد عبده،المنار،ج 3،167.
4- ر.ک:تفسیر المیزان؛ج 3،ص 42-31.المنار؛ج 3،ص 165-163.