کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2216

صفحه 2216

اکنون در دسترس است و با ضمیمۀ تحقیق دکتر عبد اللّه محمود شحاته به سال 1975 م به چاپ رسیده است.

پس از وی افراد دیگری نیز در این مسیر گام نهاده اند.به گفتۀ جلال الدین سیوطی،ابو الفرج(متوفای 597)،واعظ و محدّث و مفسر معروف و ابن دامغانی و ابو الحسین محمد بن عبد الصمد مصری و ابن فارس و دیگران،در این زمینه کتاب هایی نوشته اند؛که کتاب ابن فارس در اختیار جلال الدین سیوطی بوده و در کتاب«اتقان»از آن نقل کرده است.

عمده ترین کتاب در دست در این زمینه کتاب«وجوه و نظائر»نوشتۀ ابو الفضل حبیش بن ابراهیم تفلیسی(متوفای حدود سال 600)است.این کتاب به فارسی نگاشته شده و دکتر مهدی محقق آن را تحقیق نموده در اختیار خوانندگان قرار داده است.این کتاب در واقع، تکمیل شدۀ کتاب مقاتل ابن سلیمان است.مؤلف ابتدا به عربی بر آن افزوده سپس با اضافاتی آن را به فارسی درآورده است.خود چنین گوید:

«چون از تصنیف کتاب«بیان التصریف»بپرداختم،نگاه کردم به کتاب«وجوه القرآن»که مقاتل بن سلیمان رحمه اللّه به تازی ساخته بود بسیار کلمت را از اسماء و افعال و حروف که او شرح آن،دو وجه یا سه وجه بیان کرده بود،در کتاب تفسیر ابو الحسین ثعلبی رحمه اللّه هر کلمتی را چهار و پنج وجه موجود یافتم و بسیار کلمت را که او سه و چهار وجه گفته بود،در تفسیر ثعلبی هریک را شش و هفت وجه معنی یافتم.و بسیار کلمت را وجوه فروگذاشته بود.و نیز ترتیب کتاب نه بر طریقی نهاده بود که استخراج آن چه طلب کنند به وقت حاجت شرح وجوه آن کلمت را به زودی بیابند.پس چون احوال کتاب وی بدین صفت دیدم خواستم که در وجوه قرآن کتابی سازم کامل و مفید که آنچه در کتاب ثعلبی و تفسیر سورآبادی و تفسیر نقاش و تفسیر شاپور و تفسیر واضح و در کتاب مشکل(ابن)قتیبه و کتاب غریب القرآن عزیری در وجوه قرآن بیان کرده است،بر طریق اختصار آن جمله در کتابم موجود باشد...و بر وسع طاقت شرح وجوه هر کلمتی را به پارسی واضح بیان کردم و هر

[شماره صفحه واقعی : 319]