کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2222

صفحه 2222

قلبت را به وسیلۀ آن استوار گردانیم،و آن را به آرامی خواندیم».

همچنین قلب و عقل و لبّ،هر سه یک معنا دارند:نیروی إدراک و اندیشیدن.

چنانچه در آیات زیر است:

«إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَذِکْریٰ لِمَنْ کٰانَ لَهُ قَلْبٌ أَوْ أَلْقَی السَّمْعَ وَ هُوَ شَهِیدٌ (1)؛قطعا در این [عقوبت ها]برای هر صاحب دل و[اندیشه]و حق نیوشی که خود به گواهی ایستد، عبرتی است».

«وَ قٰالُوا لَوْ کُنّٰا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مٰا کُنّٰا فِی أَصْحٰابِ السَّعِیرِ (2)؛و گویند:اگر شنیده[و پذیرفته]بودیم یا تعقّل[و درک]کرده بودیم،در[میان]دوزخیان نبودیم».

«إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَذِکْریٰ لِأُولِی الْأَلْبٰابِ (3)؛قطعا در این[گونه دگرگونی]ها برای صاحبان خرد عبرتی است».همچنین علم و عقل و رأی و أبصر و نظر و فهم و فقه و فکّر و أیقن و تذکّر و وعی تمامی این الفاظ معنای آگاه شدن و دانستن را می دهد.چنان که در این آیات آمده است:

«وَ قُلْ رَبِّ زِدْنِی عِلْماً (4)؛و بگو:پروردگارا!بر دانشم بیفزای». «یُفَصِّلُ الْآیٰاتِ لِقَوْمٍ یَعْلَمُونَ (5)؛نشانه ها را برای گروهی که می دانند به روشنی بیان می کند». «إِنَّ فِی ذٰلِکَ لَآیٰاتٍ لِقَوْمٍ یَعْقِلُونَ (6)؛بی گمان در این[امور]برای مردمی که آگاهند دلایل[روشنی] است». «إِنَّهُمْ یَرَوْنَهُ بَعِیداً وَ نَرٰاهُ قَرِیباً (7)؛آنان[عذاب]را دور می دانند و[ما]نزدیکش می دانیم». «وَ أَبْصِرْهُمْ فَسَوْفَ یُبْصِرُونَ (8)؛و آنان را بنگر که به زودی با دیدۀ بصیرت بنگرند[-آگاه خواهند شد]». «أَ فَلَمْ یَسِیرُوا فِی الْأَرْضِ فَیَنْظُرُوا کَیْفَ کٰانَ عٰاقِبَهُ الَّذِینَ مِنْ قَبْلِهِمْ (9)؛آیا در زمین سیر و سفر نمی کنند تا به سرانجام پیشینیان آگاهی یابند؟».

«فَفَهَّمْنٰاهٰا سُلَیْمٰانَ وَ کُلاًّ آتَیْنٰا حُکْماً وَ عِلْماً (10)؛پس آن[داوری]را به سلیمان فهماندیم[-آگاه ساختیم]و به هریک[از داود و سلیمان]حکمت و دانش عطا کردیم». «وَ احْلُلْ عُقْدَهً مِنْ لِسٰانِی یَفْقَهُوا قَوْلِی (11)؛و از زبانم گره بگشای[تا]سخنم را

[شماره صفحه واقعی : 325]

1- ق 50:37.
2- ملک 67:10.
3- زمر 39:21.
4- طه 20:114.
5- یونس 10:5.
6- رعد 13:4.
7- معارج 70:7-6.
8- صافّات 37:175.
9- یوسف 12:109.
10- انبیا 21:79.
11- طه 20:27-28.