کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2228

صفحه 2228

از لغت هذیل:1.رجز:عذاب(مدثّر 74:5)؛2.صلدا:نقیا(بقره 2:264)؛3.

مدرارا:متتابعا(انعام 6:6)؛4.فرقانا:مخرجا(انبیا 21:48)؛5.عیله:فاقه(توبه 9:28)؛6.ولیجه:بطانه(توبه 9:16)؛7.أجداث:قبور(یس 36:51)؛8.ذنوبا:

عذابا(ذاریات 51:59)؛9.دسر:مسامیر(قمر 54:13)؛10.واجفه:خائفه (نازعات 79:8)؛11.مسغبه:مجاعه(بلد 90:14)؛ از لغت حمیر:1.سقایه:اناء(یوسف 12:70)؛2.مسنون:منتن(حجر 15:26)؛ 3.صرح:بیت(نمل 27:43)؛4.وبیلا:شدیدا(مزّمّل 73:16)؛ از لغت جرهم:1.محسور:منقطع(اسراء 17:29)؛2.حدب:جانب(انبیا 21:96)؛3.و دق:مطر(نور 24:43)؛4.ینسلون:یخرجون(انبیا 21:96)؛5.حبک:

طرائق(ذاریات 51:7) (1).

واژه های غیر عربی

در لغت عرب واژه هایی وجود دارد که ریشۀ عربی ندارند و از لغت های مجاور گرفته شده است،و این یک امر طبیعی به شمار می رود و در تمامی زبان های زنده و گذشته بر اثر مجاورت و رفت و آمدها،لغات نیز دادوستد می شدند.

البته شکل واژه های اجنبی همواره با تغییراتی مواجه می شده است و به مرور زمان رنگ و بوی لغت میزبان را به خود می گرفته و هم ساز آن لغت می گردیده است (2).به این گونه تغییرات در واژه های بی گانه اصطلاحا«معرّب»- عربی شده-می گویند.در این زمینه کتاب های فراوانی نوشته شده؛از جمله به کتاب«المعرّب»نوشتۀ ابو منصور جوالیقی،موهوب بن احمد بن محمد (متوفای 540)می توان اشاره کرد.این کتاب بیشتر به واژه های فارسی تعریب شده پرداخته و این گونه کلمات را در اشعار اصیل عربی آورده است.اخیرا این گونه واژه های واردشده را«دخیل»-داخل شده-گویند و در المنجد،این اصطلاح زیاد به کار رفته است.در این مورد گفته می شود:«و الکلمه من الدخیل؛این کلمه از کلمات

[شماره صفحه واقعی : 331]

1- برای مزید اطلاع به«الاتقان»،ج 2،ص 104-89،نوع 37،و نیز التمهید،ج 5،ص 130-108 رجوع کنید.
2- مانند:لجام:دهانۀ اسب،که در اصل لگام بوده.جناح:که در اصل گناه بوده.دیباج:دیبا.فالوذج:پالوده.