کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2231

صفحه 2231

جناح،معرّب گناه. «فَمَنْ حَجَّ الْبَیْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاٰ جُنٰاحَ عَلَیْهِ أَنْ یَطَّوَّفَ بِهِمٰا» (1).

سجّیل،اصل آن:سنگ گل-کلوخ. «تَرْمِیهِمْ بِحِجٰارَهٍ مِنْ سِجِّیلٍ» (2).

سرادق،معرّب:سرادر،درسرا،سراپرده. «أَحٰاطَ بِهِمْ سُرٰادِقُهٰا» (3).

سرابیل،جمع سربال:شلوار. «وَ جَعَلَ لَکُمْ سَرٰابِیلَ تَقِیکُمُ الْحَرَّ» (4).

مسجد که برخی آن را معرّب مزگت دانسته اند که به معنای معبد یا عبادتگاه است (5).

حروف مقطّعه

در ابتدای 29 سوره از سوره های قرآن،یک یا چند حرف از حروف الفبا وجود دارد،که مجموعا 78 حرف است که با حذف مکررات،14 حرف می شود.یعنی نصف حروف هجاء که 28 حرف است.این حروف(واقع در اوایل سوره ها)را «حروف مقطّعه»گویند.یعنی حروفی که پیش هم چیده شده اند اما کلمه ای را تشکیل نداده اند.اگرچه در کتابت سرهم نوشته شوند،ولی در قرائت،جدا از هم خوانده می شوند،مانند«ا ل م ص».مجموع حروف چهارده گانه عبارتند از:(أ.ح.ر.

س.ص.ط.ع.ق.ک.ل.م.ن.ه.ی).بدر الدین زرکشی گوید:«از ترکیب این حروف می توان این جمله را ساخت:«نصّ حکیم قاطع له سرّ».فیض کاشانی جملۀ«صراط علیّ حقّ نمسکه»را ساخته است.سوره هایی که در ابتدای آن ها حروف مقطعه قرار دارند عبارتند از:

ردیف/سوره/حروف مقطعه /1بقره/الم/ /2آل عمران/الم /3اعراف/المص /4یونس/الر /5هود/الر /6یوسف/الر /7رعد/المر /8ابراهیم/الر

[شماره صفحه واقعی : 334]

1- بقره 2:158.
2- فیل 105:4.
3- کهف 18:29.
4- نحل 16:81.
5- ر.ک:ابو ریحان بیرونی،مقدمۀ«التفهیم».ص قف.