کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2234

صفحه 2234

آورده ایم.

3.این حروف صرفا حروف مجرده هستند با همان خاصیّت آوائی که دارند، چیزی جز آن در بر ندارند؛نه رمز و اشاره اند و نه معنایی جز خاصیّت آوائی دارند.

آری حکمت آوردن این حروف در اوایل این سوره ها از محدودۀ ألفاظ و أصوات تجاوز نمی کند.

زمخشری گوید:«این چهارده حرف-که نصف حروف هجا هستند-کاملا نیمی از صفات حروف را دارا هستند:نیمی از حروف«مهموسه»:«ص.ک.ه.س.ح»و نیمی از حروف«مجهوره»:«أ.ل.م.ر.ع.ط.ق.ی.ن»و نیمی از حروف«شدیده»:

«أ.ک.ط.ق»و نیمی از حروف«رخوه»:«ل.م.ر.ص.ه.ع.س.ح.ی.ن»و نیمی از حروف«مطبقه»:«ص.ط»و نیمی از حروف«منفتحه»:«أ.ل.م.ر.ک.ه.ع.س.ح.

ق.ی.ن»و نیمی از حروف«مستعلیه»:«ق.ص.ط»و نیمی از حروف«منخفضه»:

«أ.ل.م.ر.ک.ه.ی.ع.س.ح.ن»و نیمی از حروف«قلقله»:«ق.ط»...سپس گوید:

«چه بزرگ است خداوندی که حکمتش در هر چیزی دقّت نشان داده است» (1).

برخی گفته اند:از آن جهت نصف حروف الفبا را آورده تا به عرب بگوید اگر راست می گویید که این کلام بشر است و از همین حروف ترکیب یافته،پس شما نصف حروف دیگر را بیفزایید و سخنی این چنین بیاورید.بدر الدین زرکشی این قول را از قاضی ابو بکر باقلانی نقل می کند.سپس می گوید:«این حروف به گونه های مختلف آورده شده است:«کاف و نون»بیش از یک بار نیامده.«عین و یاء و هاء و قاف»دو بار.«صاد»سه بار.«طاء»چهار بار.«سین»پنج بار.«راء»شش بار.«حاء» هفت بار.«الف و لام»سیزده بار.«میم»هفده بار».زرکشی اضافه می کند:«یکی از اسرار دقیق این حروف،آن که هر سوره بیشترین کلمات آن با همان حرفی که در ابتدای آن واقع شده،ترکیب یافته است.مثلا سورۀ«ق»بیشترین کلمات مشتمل بر حرف«قاف»را داراست؛مانند:قول.قرب.تلقی.رقیب.سابق.قرین.القا.تقدم.

متّقین.قلب.قرن.تنقیب.قتل.تشقّق.بسوق.رزق.قوم...و امثال آن،و این خود

[شماره صفحه واقعی : 337]

1- تفسیر کشاف،ج 1،ص 31-29 با کمی اختصار.البته برخی صفات را فروگذار کرده که در پاورقی تفسیر تکمیل شده و ما آن را به طور کامل در التمهید،ج 5،ص 306 آورده ایم.