کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2290

صفحه 2290

برای این گفته هاست.

ابن الاعرابی گفته است (1):«عرب به هنگام سوارکاری یا نشستن در حیاط و خیلی مواقع دیگر،به آواز رکبانی (2)تغنّی می کرد.وقتی قرآن نازل شد،پیامبر صلّی اللّه علیه و آله خوش داشت که عرب ها به جای تغنّی به آواز رکبانی،هجّیراء (3)و آوازشان با قرآن باشد» (4).

زمخشری نیز گفته است:«عرب عادت داشت که در همۀ احوال-چه هنگام سوارکاری و چه در حال لمیدن و یا نشستن در حیاط خانه ها و غیره-به آواز و زمزمۀ رکبانی تغنّی کند.پیامبر خدا صلّی اللّه علیه و آله وقتی مبعوث شد،بر این حال برآمد تا آواز و زمزمۀ آنان با قرآن باشد.پس بدان فرمان داد؛یعنی فرمود:« هرکس قرآن را جایگزین رکبانی نکند و آن را زمزمۀ زیر لب و تغنّی با آواز خوش قرار ندهد،از ما نیست» (5).

فیروزآبادی گفته است:«غنّاه الشعر و غنّی به تغنیه:تغنّی به».یعنی شعر را به آواز خواند و آن را تغنّی کرد.

شاعر گفته است:

«تغنّ بالشّعر إمّا کنت قائله إنّ الغناء بهذا الشعر مضمار» (6)«زبیدی»ضمن آنکه نقل این گفته را به پیامبر صلّی اللّه علیه و آله منسوب داشته گفته است:

«خداوند به هیچ کس چون پیامبر گرامی اجازه نداده است که با قرآن آشکارا تغنّی کند».

«ازهری»گفته است:«عبد الملک البغوی»به نقل از ربیع و او به نقل از شافعی به من اطلاع داد که معنای تغنّی«خواندن قرآن با صدای محزون و رقیق است» (7).او حدیث دیگری را نیز به شهادت می گیرد که می گوید:«زیّنوا القرآن بأصواتکم».

[شماره صفحه واقعی : 393]

1- «ابو عبد اللّه محمد بن زیاد کوفی»یکی از زبان دانان مشهور عرب است که در محضر درس او مردمان بسیار حاضر می شدند.او در سخندانی و شناخت لفظ ناآشنا از همه سر بود،تا جایی که می گویند بر«ابو عبیده»و «اصمعی»برتری داشته است.او در رجب سال 150 هجری زاده شد و در شعبان 231 از دنیا رفت(قمی، الکنی و الألقاب،ج 1،ص 215).
2- رکبانی:خواندن سرود با کش و قوس دادن و زیر و بم صدا.
3- هجّیراء:زمزمه و طنین آواز و ترانه.
4- نهایۀ ابن اثیر؛ج 3،ص 391.
5- الفائق؛ج 2،ص 36(رثث).
6- ابن منظور گفته است:«منظور شاعر تغنی بوده و اسم را(غناء)به جای مصدر آورده است».
7- لسان العرب؛ج 15،ص 136،« تحسین القراءه و ترقیقها»آمده است.