کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2292

صفحه 2292

زمانی حرام می شود که رنگی از محرّمات به خود بگیرد؟به عبارتی این حرام، زمانی به وقوع می پیوندد که آواز همراه با یاوه و باطل و قول زور یا اشاعۀ فحشا و از نوع سخنی باشد که انسان را از راه خداوند بازمی دارد ؟ در بسیاری از متون،«قول زور»در آیۀ کریمۀ قرآن به غنا تفسیر شده است.زید الشحّام نقل می کند که از امام صادق علیه السّلام پرسیدم:منظور خداوند در آیۀ: «وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ» (1)،چیست؟فرمود«منظور از قول زور،غناست».این گفته در بسیاری دیگر از روایات نیز آمده است (2).به عبارتی«قول زور»که آیۀ کریمه قرآن به اجتناب از آن فرمان داده،بر آواز مطابقت می کند و آواز یکی از مصداق های قول زور است؛ زیرا زور-در لغت-میل و عدول است (3)و هر عامل که باعث تحریف و موجب انصراف از جدیت در زندگانی شود و هر امری که دستاویزی برای اشاعۀ فحشا در میان مؤمنان گردد-حال می خواهد به دلیل محتوای فریبنده یا پیامدهای فریب انگیزش باشد-سرگرمی و یاوه و باطل و سرانجام«قول زور»شناخته می شود و مصداق آن می گردد.

اما اگر گفته شود که از نظر مفهومی،لغت و معنا،بر آن منطبق است باید پاسخ داد که ظاهر عبارت،این را نشان نمی دهد و قطعا خلاف واقع است؛زیرا نه شرع اصطلاحی در این زمینه دارد و نه با اوضاع لغت مطابقت می کند.

در تفسیر«الرجس من الأوثان»نیز به همین گونه عمل شده و آن را به شطرنج تفسیر کرده اند.عبد الاعلی نقل می کند که از امام صادق علیه السّلام دربارۀ این آیه که خداوند عز و جل فرموده است: «فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْأَوْثٰانِ وَ اجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ» (4)پرسیدم، فرمود:«الرجس من الاوثان:شطرنج است و قول الزور:آواز».عبد الاعلی می گوید:

باز پرسیدم:منظور خداوند عز و جل در این آیه که می فرماید: «وَ مِنَ النّٰاسِ مَنْ یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ» (5)چیست؟فرمود:«از جملۀ آن،آواز است» (6).آنچه گفته آمد

[شماره صفحه واقعی : 395]

1- حج 22:30.
2- وسائل؛ط جدید؛ج 17،ص 303،احادیث شمارۀ 2 و 9 و 20 و 26.
3- مقابیس اللغه؛ج 3،ص 36.
4- حج 22:30.
5- لقمان 31:6.
6- وسائل؛ط جدید؛ج 17،ص 309،شمارۀ 20.