کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2323

صفحه 2323

در آیه بهتر روشن شده و تا حدودی از ابهامات تفاسیر پیشین کاسته شده است.

اشتباه مفسّران پیشین در این بوده که از تعبیر«یصّعّد فی السّماء»-با تشدید صاد و عین و به کار بردن«فی»-کوشش برای صعود به آسمان فهمیده اند.در صورتی که اگر این معنا مقصود بود،بایستی واژۀ«إلی»را به جای«فی»به کار می برد.دیگر آن که «یصّعّد»-از نظر لغت-مفهوم«صعود»و بالا رفتن را نمی دهد،بلکه کاربرد این لفظ- از باب تفعّل«تصعّد»-برای افادۀ معنای به دشواری افتادن می باشد به گونه ای که از شدّت احساس سختی،نفس در سینه تنگ شود.در لغت«تصعّد نفسه»به معنای به دشواری نفس کشیدن و تنگی سینه و احساس درد و رنج است.واژه های«صعود»و «صعد»بر دامنه های صعب العبور اطلاق می شود و برای هر امر دشوار بسیار سختی به کار می رود.در سورۀ جن آمده: «وَ مَنْ یُعْرِضْ عَنْ ذِکْرِ رَبِّهِ یَسْلُکْهُ عَذٰاباً صَعَداً (1)؛و هر که از یاد پروردگار خود روی گرداند،او را در عقوبت دشواری در می آورد».در سوره مدّثّر نیز آمده: «سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً (2)؛او را به سخت ترین عقوبتی دچار می سازم».

ازاین رو معنای «کَأَنَّمٰا یَصَّعَّدُ فِی السَّمٰاءِ» چنین می شود:او مانند کسی است که در لایه های مرتفع جوّ،دچار تنگی نفس و سختی و دشواری فراوان گشته است.در واقع کسی که خدا را از یاد برده-در زندگی-مانند کسی است که در لایه های بالایی جوّ قرار دارد و دست خوش درد و رنج و سختی تنفّس است.لذا از این تعبیر(اعجاز گونه)به خوبی به دست می آید که اگر کسی در لایه های فوقانی جوّ فاقد وسیلۀ حفاظتی باشد،دچار چنین دشواری و تنگی نفس می گردد.این جز با اکتشافات علمی روز قابل فهم نیست،که در آن روزگار برای بشریّت پوشیده بوده است.

پیشینیان بر این عقیده بوده اند که هوا فاقد وزن است،تا سال 1643 م که وسیلۀ هواسنجی بر دست«توریچلی»(1608-1647)اختراع گردید (3)و بدین وسیله پی بردند که هوادارای وزن است.همچنین پی بردند که هوا ترکیبی از گازهای مخصوصی است که هریک وزن مشخصی دارد و می توان وزن هوا را در هر کجا با

[شماره صفحه واقعی : 426]

1- جن 72:17.
2- مدّثّر 74:17.
3- ر.ک:تاریخ علوم«پی یر روسو»ترجمۀ حسن صفاری،ص 256.