کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2325

صفحه 2325

آب منشأ حیات

«وَ جَعَلْنٰا مِنَ الْمٰاءِ کُلَّ شَیْءٍ حَیٍّ» (1).پیامبر اکرم صلّی اللّه علیه و آله فرموده:«کلّ شیء خلق من الماء» (2).

طبق آیۀ فوق و فرمودۀ پیامبر،همۀ موجودات منشأ هستی خود را از آب گرفته اند.مرحوم صدوق از جابر بن یزید جعفی-که از بزرگان تابعین (3)به شمار می رود-از امام باقر علیه السّلام پرسش هایی دارد،از جمله در رابطه با آغاز آفرینش جهان می پرسد.امام در جواب می فرماید:«أوّل شیء خلقه من خلقه،الشیء الذی جمیع الأشیاء منه،و هو الماء (4)؛نخستین آفریده ای که خدا خلق کرد،چیزی است که تمامی اشیا از آن است و آن آب است».

مرحوم کلینی در روضۀ کافی روایتی از امام باقر علیه السّلام آورده که در جواب مرد شامی فرموده:«نخست آن چیزی را آفرید که همۀ چیزها از آن است و آن چیز که همۀ اشیا از آن آفریده شده،آب است.در نتیجه خدا نسب هر چیزی را به آب رساند،ولی برای آب نسبی که بدان منسوب شود قرار نداد» (5).

همچنین محمد بن مسلم-که شخصیّتی عالی قدر به شمار می رود-از امام صادق علیه السّلام چنین روایت کرده است:«کان کل شیء ماء،و کان عرشه علی الماء» (6).

آیۀ شریفه: «وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّمٰاوٰاتِ وَ الْأَرْضَ فِی سِتَّهِ أَیّٰامٍ وَ کٰانَ عَرْشُهُ عَلَی الْمٰاءِ (7)؛ و او است که آسمان ها و زمین را در شش هنگام آفرید و عرش[تدبیر]او[پیش از آن]بر آب بود»،دلالت دارد که پیش از پیدایش جهان هستی،از آسمان ها گرفته تا زمین،آب پدید آمده است،زیرا در تعبیر«و کان عرشه علی الماء»واژۀ«عرش»کنایه از

[شماره صفحه واقعی : 428]

1- انبیا 21:30.
2- بحار الانوار؛ج 54،ص 208،شمارۀ 170. الدر المنثور؛ج 4،ص 317.
3- تابعین به کسانی گفته می شود که پس از اصحاب آمده از ایشان کسب فیض نمودند و خود به دیدار مبارک پیامبر نایل نگردیده اند.
4- کتاب توحید صدوق؛ص 67،شمارۀ 20،باب التوحید.
5- کافی شریف؛ج 8،ص 94،شمارۀ 67.
6- همان؛ص 95،شمارۀ 68.
7- هود 11:7.