کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2342

صفحه 2342

شده است».زمخشری در این باره می گوید:«الفاظ مواضعی دارند که شایستۀ آن ها است و آن عبارت است از معانی که موضوع له الفاظ می باشد و سزاوار است الفاظ در همان معانی استعمال شوند؛لذا اگر از آن معانی دور شوند،وامانده و غریب خواهند بود» (1).از امام باقر علیه السّلام روایت شده است که فرمود:«آنان که کتاب خدا را پشت سر انداخته کسانی هستند که حروف و الفاظ آن را استوار داشته و حدود و احکام آن را تحریف کرده اند» (2)؛یعنی به گونه دیگر تفسیر و تأویل نموده اند.

تحریف در اصطلاح

تحریف در اصطلاح به هفت معنا آمده است:

1.تحریف در دلالت کلام یعنی تفسیر و تأویل ناروا،به گونه ای که لغت با تفسیر هم آهنگ نبوده و وضع و قرینه ای بر آن دلالت نداشته،صرفا طبق دلخواه تفسیر و تأویل گردیده باشد.این گونه تأویل غیر مستند را تأویل باطل و تفسیر به رأی می شمرند.پیامبر اکرم فرموده است:«من فسّر القرآن برأیه فلیتبوّأ مقعده من النار (3)؛ هر کسی قرآن را به دلخواه خود تفسیر کند،باید جایگاه خود را در آتش مشخّص سازد».

2.ثبت آیه یا سوره در مصحف بر خلاف ترتیب نزول:دربارۀ سوره ها این گونه جابه جایی صورت گرفته است،ولی در آیات احتمال آن بسیار ضعیف است.

3.اختلاف قرائت که بر خلاف قرائت مشهور باشد:این کار از صدر اول تا قرن ها ادامه داشته است و کسانی از قرّاء بر خلاف قرائت معروف قرائت می کرده اند.

4.اختلاف در لهجه: هریک از قبایل عرب لهجۀ مخصوص به خود داشتند و بر خلاف لهجۀ قریش قرآن را تلاوت می کردند،در حالی که قرآن به لهجۀ قریش نازل شده بود؛البته پیامبر اکرم این اختلاف لهجه ها را اجازه فرمود.حدیث«نزل القرآن علی سبعه أحرف»ناظر به اختلاف لهجه هاست.

[شماره صفحه واقعی : 445]

1- ر.ک:محمد هادی معرفت،صیانه القرآن من التحریف،ص 15.
2- کافی،ج 8،ص 53،شمارۀ 16.
3- غوالی اللئالی،ج 4،ص 104،شمارۀ 154.