کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2397

صفحه 2397

پیشگفتار

«سنت » پس از قرآن دومین منبع دین شناخت به شمار می آید که تبیین و تفسیر کلیات قرآن را بر عهده دارد. اگر آموزه های قرآن را براساس روایت نبوی «انما العلم ثلاثه : آیه محکمه ، اءو فریضه عادله ، اءو سنه قائمه ؛ علم بر سه دسته است : نشانه ای استوار، یا واجبی میانه ، یا سنتی برپا»(1) به سه بخش اساسی عقائد، اخلاق و احکام تقسیم کنیم ، «سنت » دیدگاه های اسلام را در این سه بخش به تفصیل تبیین می کند.

پاسخ گویی سنت - در تمام عرصه های دین شناخت - در کنار قرآن ؛ نشانگر اهمیت و جایگاه بلند آن است . بدین خاطر پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) سنت را به عنوان قرین قرآن ، دومین موهبت الهی برای خود دانسته است ؛ آنجا که فرموده : «او تیت القرآن و مثله معه ؛ به من قرآن و با قرآن همسان آن سلام الله علیهانت ) ارزانی شده است »(2)

اهتمام پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) و اهل بیت علیهم السلام به تعلیم و انتشار آموزه های روایی و تاکید بر ثبت و ضبط آنها و نیز کوشش عموم صحابه ، تابعان و شاگردان ائمه علیهم السلام در فراگیری حدیث ، ثبت و شرح آن ، به رغم ممانعت از کتابت و تدوین حدیث طی یک سده که در تاریخ حدیث اهل سنت اتفاق افتاد، حکایت گر نقش و جایگاه «سنت » است .

با آغاز تدوین سنت در سده سوم ، هزاران روایت در قالب جوامع روایی ، گردآوری شد و در پی آن دانش های تخصصی حدیث ؛ هم چون علم رجال بخاطر ضرورت شناخت هر چه بیشتر راویان حدیث ، درایه الحدیث برای تبیین تقسیمات و اصطلاحات حدیثی ، پدیدار شد و هزاران اثر علمی گران سنگ به رشته تحریر درآمد. آنچه امروز با عنوان جوامع روایی ، منابع مصطلح الحدیث ، رجال ، شرح احادیث و... در اختیار ما قرار گرفته ، حاصل چهارده سده کوشش بی وقفه و

[شماره صفحه واقعی : 3]

1- کافی ، ج 1، ص 32. برای آگاهی بیشتر از تبیین این روایت ر.ک : شرح اصول کافی از صدرذ المتاءلهین ، ج 2، ص 37؛ التعلیقه علی کتاب الکافی ، ص 66 - 67.
2- مسند احمد بن حنبل ، ج 4، ص 131؛ فتح القدیر، ج 2، ص 2 118.