کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2399

صفحه 2399

فصل اول : بازشناخت کلیات علم حدیث

تعاریف و اصطلاحات حدیثی

اشاره

از آنجا که در بیشتر مباحث کتاب از اصطلاحاتی پرکاربرد؛ همچون حدیث ، روایت ، سنت و... استفاده شده است ، پیش از پرداختن به فصل چهارم کتاب که به تفصیل به آشنایی با اصطلاحات حدیث پرداخته است ، به بررسی تعاریف آنها در آغاز این فصل می پردازیم :

حدیث

«حدیث » در لغت به معنای هر چیز نو وتر و تازه است .(1) بر این اساس به شخص کم سن و سال «حدیث السن » و به نوجوان «شاب حدث » گفته می شود.(2)

حدث در روایت انما قلب الحدث کالاءرض الخالیه ، ما اءلقی فیها من شی ء قبلته ؛ همانا دل نو رسته بسان زمین خالی است که هر چه در آن گذارده شود، پذیرا می گردد.(3)

به همین معنای لغوی آمده است . و اطلاق حدیث به خرمای تر و تازه نیز بر همین اساس است .(4)

واژه حدیث با توجه به عنصر معنایی خود (= تری و تازگی داشتن ) دو کار کرد لغوی دارد که عبارتند از: گفتار و رخداد.(5)

به «گفتار» از آن جهت حدیث می گویند، که به خاطر صدور تدریجی ، هر بند و بخش آن نسبت به گذشته از تری و تازگی برخوردار است .(6)

در آیه ذیل «حدیث » به معنای گفتار آمده است : و اذ اءسر النبی الی بعض اءزواجه حدیثا(7) و چون پیامبر با یکی از همسرانش سخنی نهانی گفت .

و آیه فما لهؤ لاء القوم یکادون

[شماره صفحه واقعی : 5]

1- العین ، ج 3، ص 117.
2- مفردات راغب ، ص 110.
3- نهج البلاغه ، نامه 31.
4- مفردات راغب ، ص 110.
5- المصباح المنیر، ج 1، ص 124.
6- مجمع البحرین ، ج 1، ص 371.
7- سوره تحریم ، آیه 3.