کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2428

صفحه 2428

دینهم بعثه الله - عزوجل - یوم القیامه فقیها عالما هر کس از امت من چهل حدیث در زمینه نیازهای دینی شان حفظ کند، خداوند - عزوجل - او را روز قیامت فقیه عالم برخواهد انگیخت .(1)

مهم ترین پیام این حدیث ، اهمیت نشر حدیث است . در نظر داشته باشیم که وقتی قرار باشد هر مسلمانی تا روز قیامت با عنایت به این روایت ، خود را مسئول حفظ و نشر حداقل چهل حدیث بداند، مجموعا چه حجم فراوانی از احادیث در گستره زمانی در میان مسلمانان منتشر خواهد شد.(2)

تاریخ حدیث گواه است که بسیاری از اندیش وران مسلمان به تشویق این روایت به گردآوری چهل حدیث و نشر آن - هرچند غالبا با شرح و تفسیر - روی آوردند و ظهور پدیده اربعینیات در تاریخ حدیث از ثمرات بسیار مبارک همین حدیث پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) است ، که از رهگذر آن ضمن حفظ بخشی از میراث روایی از خطر نابودی ، بخشی از معارف حدیثی تبیین شده است .(3)

مورخان و محدثان به اتفاق نقل کرده اند که رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) در خطابه خود در «حجه الوداع » که به تذکار، مهم ترین آموزه های دینی و اخلاقی اختصاص یافت ، فرمود: «فلیبغ الشاهد الغائب ؛ پس باید شاهد به غائب ابلاغ کند».(4)

و نیز در خطابه ای در مسجد خیف فرمود: «خداوند شاد سازد بنده ای را که گفتار مرا شنیده و به گوش جان سپرد و آن را به کسی که نشنیده برساند، که چه بسا کسی دانش را برای کسی حمل می

[شماره صفحه واقعی : 34]

1- الخصال ، ص 541 - 543؛ علامه مجلسی ده روایت با مضامین مختلف در این باره نقل کرده است . بحارالانوار، ج 2، ص 153 - 156.
2- برای آگاهی بیشتر از مفهوم حدیث ر.ک : اربعین شیخ بهایی ، ص 503 - 507.
3- شیخ آغا بزرگ تهرانی ، پس از نقل گفتار علامه مجلسی و تاکید بر این نکته که روشن ترین مصداق حفظ، کتابت حدیث است ، می نویسد: «بدین سبب بسیاری از بزرگان با پیروی از این سیره به تالیف کتابی که در آن چهل حدیث گرد آمده باشد، روی آوردند». آنگاه ایشان 90 مورد از اءربعین نویسی را برشمرده است . ر.ک : الذریعه ، ج 1، ص 409 - 433.
4- کافی ، ج 1، ص 291، تحف العقول ، ص 34.