کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2451

صفحه 2451

(علیه السلام ) به پرسش ها فراهم آورده اند.

شهید اول می نویسد: «از پاسخ های امام صادق (علیه السلام ) چهار صد نگاشته از سوی چهار صد مولف فراهم شده است ».(1)

محقق حلی می گوید: «تنها از پاسخ های امام صادق (علیه السلام ) به پرسش ها، چهار صد تصنیف از سوی چهار صد مولف فراهم آمده که به آنها اصول گفته اند».(2)

در این بین امین الاسلام طبرسی این مجموعه را افزون بر امام صادق (علیه السلام ) حاوی پاسخ های امام کاظم (علیه السلام ) نیز دانسته است .(3)

در مقابل برخی دیگر از صاحب نظران بر این باورند که اصول اربعماءه از زمان حضرت امیر (علیه السلام ) تا زمان امام حسن عسکری (علیه السلام ) فراهم آمده و حاوی گفتار تمام ائمه علیهم السلام است . هر چند بیشترین سهم روایات اصول اربعماءه از آن صادقین علیهم السلام است .

فاضل دربندی آورده است : «امامیه از دوران امیر مؤ منان (علیه السلام ) تا دوران امام حسن عسکری (علیه السلام ) چهارصد کتاب فراهم آوردند که به اصول معروف شده اند».(4)

سرنوشت اصول اربعماءه

بر اساس گزارش های تاریخی این اصول تا دوران صاحبان جوامع اولیه شیعه ؛ یعنی محمدون ثلاث وجود داشته و مورد استفاده آنان قرار گرفته است . و نیز شماری از آنها نیز تا زمان محمد بن ادریس حلی (م 598)؛ سید بن طاوس (م 673؛) شهید ثانی (م 966)؛ کفعمی (م 1104) و میرزا حسین نوری (م 1320) باقی ماند و مورد استناد آنان قرار گرفت .(5) شیخ آغا بزرگ تهرانی در الذریعه با استفاده از منابع تاریخ و رجالی ، هم

[شماره صفحه واقعی : 57]

1- الذریعه ، ج 2، ص 129.
2- الذریعه ، ج 2، ص 129.
3- الذریعه ، ج 2، ص 129.
4- مقدمه معجم بحارالانوار، ص 48، به نقل از القوامیس ، ص 73.
5- الذریعه ، ج 2، ص 134 - 135.