کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2487

صفحه 2487

تبیین و تنظیم حدیث در این دوره و توسط همین بزرگان فراهم شد. بدون تردید احیاء نهضت اخباری گری ، که پس از شیخ صدوق با افول دراز مدتی روبرو شد و در سده یازده جانی دوباره پیدا کرد، در حیات دوباره حدیث در فرهنگ شیعی بسیار مؤ ثر بوده است .

نیک می دانیم که فیض کاشانی ، شیخ حر عاملی و علامه مجلسی اول و دوم از پرچمداران و مدافعان مکتب فکری اخباریان اند، البته این سه شخصیت علمی به عکس برخی از اخباریون افراطی دارای افکار معتدلی در رویکرد به احادیث بودند.

آنان با نگریستن در دوران پیش از خود و نیز دوران معاصر خویش دریافتند که در حوزه کلام و فقه شیعه دو مکتب فکری حاکم است . کلام شیعه به شدت از فلسفه مشاء ارسطویی ، یا اشراق افلاطونی تاثر پذیرفته و کمتر از مایه های قرآنی و روایی بهره دارد. درست به همین خاطر است که علامه مجلسی یکی از انگیزه های خود برای تدوین دائره المعارف شیعه ؛ یعنی بحار الاءنوار را رویکرد عالمان و محافل علمی و به مباحث فلسفی معرفی می کند(1) و فقه شیعه نیز از نگاه اخباریون به جای تکیه بر آیات ، به ویژه روایات بیشتر به کنکاش های عقل و اجتهادهای ظنی متکی شده است . باز درست به همین خاطر است که مرحوم فیض در مقدمه وافی به شدت به نهضت اصولی گری و اعراض آنان از روایات می تازد.(2) و مرحوم شیخ حر عاملی در پایان وسائل الشیعه از مبانی فکری اخباریون دفاع می کند.

با رحلت علامه مجلسی کنکاش های حدیثی

[شماره صفحه واقعی : 93]

1- بحار الانوار، ج 57، ص 233.
2- وافی ، ج 1، ص 10.