کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2501

صفحه 2501

با شدت کمتری دنبال شده است ، اما به هر حال می بایست اذعان کرد که هم چنان کسی مجاز به گردآوری روایات نبود.(1) چنان که صحابیانی ؛ همچون ابوذر از بیان و نشر حدیث پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) ممنوع بوده اند.(2)

بررسی دلایل ارائه شده برای توجیه ممانعت از تدوین حدیث

1. روایات منسوب به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم )

روایاتی که در آنها نهی از کتابت ، به پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) نسبت داده شده ، از سه تن از صحابه به نام های ابو سعید خدری ، زیدبن ثابت و ابو هریره نقل شده است ، که مهم ترین آنها روایات ابو سعید خدری است .

چنان که دکتر رفعت فوزی معتقد است : «هیچ حدیثی در این باره پیراسته از ضعف نیست ، مگر حدیث ابو سعید خدری ».(3)

دکتر مصطفی اعظمی می نویسد:

«در ناپسندی نگارش و ضبط حدیث ، حدیث صحیحی به جز حدیث ابو سعید خدری وجود ندارد».(4)

این حدیث به دو صورت نقل شده است : در یک روایت او گفتاری از رسول خدا (صلی الله علیه و آله و سلم ) را نقل می کند که فرمود: لا تکتبوا عنی شیئا الا القرآن و من کتب عنی شیئا غیر القرآن فلیمحه ؛ از من چیزی جز قرآن را ننویسید و هر کس از من چیزی جز قرآن نگاشته باشد باید آن را محو کند».(5)

در دو روایت دیگر او چنین نقل می کند، که ما از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم ) اجازه کتابت حدیث خواستیم ، اما آن حضرت اجازه نداد.(277 )

در روایت زید بن ثابت آمده است ، که پیامبر اکرم

[شماره صفحه واقعی : 107]

1- از او نقل است که گفت : هیچ کس را روا نیست که حدیثی را که به روزگار ابوبکر و عمر نشنیده است ، گزارش کند الطبقات الکبری ، ج 2، ص 336.
2- الطبقات الکبری ، ج 2، ص 336. برای آگاهی بیشتر از اقدام خلفاء در این زمینه ر.ک : تدوین السنه الشریفه ، ص 423 - 436.
3- توثیق السنه ، ص 46، به نقل از مقاله تدوین حدیث 2 فصلنامه علوم حدیث ، ش 2، ص 35.
4- دراسات فی الحدیث النبوی و تایخ تدوینه ، ج 1، ص 80، به نقل از همان .
5- المستدرک ، ج 1، ص 127، مسند احمد بن حنبل ، ج 3، ص 12 و 21. برای تفصیل بیشتر ر.ک : تدوین السنه الشریفه ، ص 288 - 289.