کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2520

صفحه 2520

ممانعت از تدوین حدیث امکان راءی و اجتهاد را برای خلیفه فراهم ساخت ».(1)

عبد الهادی فضلی بر این باور است که : «عامل اساسی در منع تدوین حدیث ، که آن را می توان در پرتو بررسی حوادث شکل گرفته پس از سقیفه و معتبر شناخته شدن راءی و اجتهاد در برابر نص دریافت ، از بین بردن نصوص و یا اندک ساختن آن بوده است ، بویژه آن دسته از نصوص که با فضائل اهل بیت مرتبط بود، تا بدین وسیله جریان راءی در برابر نص گرایی تقویت شود و در میدان سیاست به کار آید».(2)

روی آوری خلفاء، بویژه خلیفه دوم به راءی و اجتهاد در برابر نص از مسلمات تاریخی است ، که مورد پذیرش بسیاری از صاحب نظران اهل سنت قرار گرفته است .

دکتر محمد رواس می نویسد: «نخستین استاد مدرسه راءی ، عمر بن خطاب است ، بویژه از گسترش دامنه حکومت اسلامی در پی فتوحاتی که در دوران او رخ نمود و او با مسائلی نوین روبرو شد».(3)

احمد امین نیز معتقد است : «عمر، روشن ترین مصداق به کارگیری راءی و اجتهاد در مسائل و رخدادهاست که از وی آراء فراوانی نقل شده است ».(4)

زیان های ممانعت از نگارش و تدوین حدیث

اشاره

اینک که مشخص شد کار ممانعت از نگارش و تدوین حدیث فاقد انگیزه الهی و تنها با هدف تحکیم پایه های حکومت خلفاء انجام گرفت ، مناسب است زیان های آن را مورد بررسی قرار دهیم :

1. از بین رفتن حلقه اتصال اسناد روایات

جلوگیری از نقل کتابت حدیث طی یک سده بدین معنا است که حلقه اتصال روایات میان تابعان و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم )؛

[شماره صفحه واقعی : 126]

1- منع تدوین الحدیث ، ص 357 - 359.
2- دروس فی فقه الامامیه ، ج 1، ص 111.
3- موسوعه فقه ابراهیم النخعی ، ج 1، ص 85، به نقل از مقاله تدوین حدیث 7 فصلنامه علوم حدیث ، ش 9ت ص 33.
4- فجر الاسلام ، ص 236 - 237.