کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2531

صفحه 2531

(صلی الله علیه و آله و سلم ) اختلاف کردند به آن مراجعه کنند و اگر در آن نیافتند، باطلش انگارند».(1) اما بر این کتاب نقدهایی وارد شده است ، از جمله :

1. کتاب مسند در زمان حیات مولف و با نظارت خود او تکمیل و تنقیح نشد. فزونی هایی که توسط فرزند ابو عبدالله و نیز شاگردش ابوبکر قطیعی انجام گرفته ، شاهد آن است . این امر از اتقان کتاب می کاهد، بویژه آن که گفته اند در زیادات «قطیعی » احادیث موضوع نیز راه یافته است .(2)

2. از آنجا که احمد بن حنبل خود تصریح می کند، که ما به عکس روایات حلال و حرام (احکام ) در روایات فضائل تسامح می کنیم و در صحت سند سخت گیری روا نمی داریم .(3) از اعتبار این دست از روایات کاسته می شود؛ زیرا همین تسامح عملا به انعکاس روایات مجعول می انجامد.

بر این اساس شماری از صاحب نظران همچون زین الدین عراقی بر وجود روایات ضعیف در مسند احمد بن حنبل و تا حدودی روایات مجعول پای فشرده اند.(4)

محمود ابو ریه پس از نقل دیدگاه های صاحب نظران درباره مسند چنین آورده است :

«این ها نقطه نظرات عالمان نامداری بوده که ذکر آنها را درباره مسند احمد مناسب دیدم و همین مقدار برای معرفی مسند و ارزش و اعتبار آن بسنده است و نشان می دهد، به عکس آنچه مشهور است ، مسند جزء منابعی است که نمی توان به آن اعتماد، یا استدلال کرد و حکم آن بسان سایر مسانید است ».(5)

3. صحیح محمد بن اسماعیل بخاری (م 256)

اشاره

ابو عبدالله محمد بن اسماعیل بخاری در سال 194

[شماره صفحه واقعی : 137]

1- اءضواء علی السنه المحمدیه ، ص 345؛ خصایض المسند، ص 21.
2- ر.ک : مسند نویسی ، ص 334 - 335.
3- اضواء عی السنه المحمدیه ، ص 344.
4- تدریب الراوی ، ج 1، ص 171؛ القول المسدد، ص 3 - 4.
5- اضواء علی السنه المحمدیه ، ص 347.