کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2567

صفحه 2567

شدت کاهش می دهد(1).

خبر واحد

اشاره

هر روایتی که تعریف متواتر بر آن صدق نکند و فاقد شرائط آن باشد، خبر واحد است . به عبارت روشن تر خبری که در تمام ، یا برخی از طبقات ، شمار راویان آن در حدی نباشد که تبانی آنها بر کذب عادتا محال باشد، خبر واحد است ، چنین خبری ذاتا مفید علم نیست . و همان گونه که برای شمار راویان خبر متواتر نمی توان حدی مشخص کرد، شمار راویان یک خبر واحد نیز رقم مشخصی ندارد. از این رو ممکن است روایتی که تنها یک راوی دارد جزء خبر واحد باشد و نیز روایتی که ده تن حتی در تمام طبقات آن را نقل کرده باشند بخاطر ضعف درجه وثاقت و اعتبار راویان ، همچنان خبر واحد محسوب گردد. باید دانست که 95 روایات رسیده از معصومین (علیهم السلام ) جزء اخبار آحاداند. از این رو شناخت وجه حجیت خبر واحد تقسیمات آن و... بسیار مفید و ضروری است (467 ).

تقسیم چهارگانه حدیث

اشاره

قدماء به استناد قرائن همراه خبر، روایات را به دو دسته صحیح و ضعیف ، یا مقبول و مردود تقسیم می کردند، اما نخستین بار علامه حسن بن مطهر حلی (م 677)، یا سیدبن طاووس (م 673) - که در حقیقت ناظر به دوره متاءخرین است - اءحادیث را به چهار دسته صحیح ، حسن ، موثق و ضعف تقسیم کردند(2).

شیخ بهاءالدین عاملی در این باره می گوید:

«این اصطلاح [تقسیم رباعی احادیث ] میان قدماء - چنان که با بررسی گفتار آنان هویداست - شناخته شده نبوده و میان آنان چنین متعارف بود که

[شماره صفحه واقعی : 173]

1- برای تفصیل بیشتر ر.ک : مقباس الهدایه : ج 1، ص 115- 117.
2- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 137- 138.