کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2578

صفحه 2578

هم باشند و تنها یکی از آنان برای دیگری حدیث نقل کند، اصطلاحا روایه الاقران است (1).

4 - روایه الاکابر عن الاصاغر، هرگاه راوی نسبت به مروی عنه از نظر سن ، یا ملاقات ، یا میزان دانش و کثرت روایت و... در سطح بالاتری باشد به آن روایه الاکابر عن الاصاغر می گویند؛ نظیر روایت صحابی از تابعی و تابعی از اتباع تابعان (2).

4 - 1. اصطلاحات سندی ناظر به چگونگی طرح در منابع روایی

1- مجهول ، روایتی است که نام تمام ، یا برخی از راویان سند آن در منابع رجالی نیامده باشد و اگر هم آمده باشد به خاطر نامشخص بودن هویت ، حکم به جهالت و ناشناس بودن او شود(3). به عنوان مثال گفته شده که عوف بن عبدالله (4)، علی بن سلیمان و بنان بن محمد(505 ) مجهول اند.

اصطلاح مجهول در منابع علم رجال و نیز کتب رجال کاربرد نسبتا شایعی دارد.

2- مهمل ، حدیثی است که نام تمام ، یا برخی از راویان آن در کتب رجال برده شده باشد، اما درباره مدح ، یا ذم او سکوت شده باشد(5). به عنوان مثال گفته شده که محمدبن موسی قزوینی و حسن بن علی بن مهزیار(6)، مهمل اند.
3- مشترک ، روایتی است که نام برخی از راویان سند آن میان چند تن مشترک بوده و برخی از آنان ثقه باشند؛(7) نظیر محمدبن قیس اسدی که میان چهار تن مشترک است و از میان آنان دو تن ؛ یعنی محمدبن قیس اسدی (ابونصر)، و محمدبن قیس اسدی مولی بنی نصر ثقه و دو تن دیگر غیر ثقه اند.(8)

4 - متشابه ، روایتی است که اسامی راویان سند آن از نظر نگارش و تکلم برابر

[شماره صفحه واقعی : 184]

1- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 300- 301؛ مقدمه ابن صلاح ، ص 309.
2- الوجیزه فی علم الدرایه ، ص 9؛ مقدمه ابن صلاح ، ص 307.
3- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 397.
4- رجال نجاشی ، ص 192.
5- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 397؛ اصول الحدیث و اءحکامه ، ص 118.
6- تاریخ آل زراره ، ج 1، ص 96 و ج 2، ص 81 (پاورقی ).
7- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 288.
8- همان ، ص 289.