کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2582

صفحه 2582

دلیل براعتبار آن رسیده است .(1)

و با این تعریف «معتبر» اعم از مقبول است ؛ زیرا معتبر می تواند علاوه بر قوت متن عاری از ضعف سند باشد.

3. مطروح ، مطروح روایتی است که متن آن از سویی مخالف دلیل قطعی بوده و از سوی دیگر پذیرای تاءویل نیز نباشد. بدین جهت به آن مطروح ؛ یعنی دور ریخته اطلاق می شود(2)

این سه اصطلاح از اصطلاحات پرکاربرد حدیثی اند.

3- اصطلاحات ناظر به متن و سند

بخشی از اصطلاحات با توجه به تعاریفی که از آنها ارائه شده به گونه ای است که متن و سند را با هم در برمی گیرد. این اصطلاحات بدین شرح است :

1- ملل ، دارای دو اصطلاح است :
1- اصطلاح فقهاء متاءخر، که معلل را به احادیثی اطلاق می کنند که در برگیرنده علت و سبب حکم باشد. کتاب علل الشرائع شیخ صدوق از نمونه منابع روایی است که در آن علت جعل احکام تبیین شده است .
2- اصطلاح محدثان ، معلل در اصطلاح محدثان به حدیثی گفته می شود که به رغم سلامت و صحت ظاهری ، در متن ، یا سند در برگیرنده آفت پنهان و پیچیده باشد. معلل به این معنا از ریشه علت به معنای مرض گرفته شده است (3).
2- مدرج ، مدرج به این معناست که گفتار راوی به روایت افزوده شده و گمان شود که از حدیث است . ادراج به دو دستی اساسی «ادراج در متن » تقسیم می شود:

الف . ادراج در سند، آن است که اوصافی را پس از ذکر نام راوی در سند می افزاید و به نظر می آید واقعا توصیف از

[شماره صفحه واقعی : 188]

1- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 282؛ اصول الحدیث و اءحکامه ، ص 91.
2- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 314- 315.
3- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 366- 368؛ مقدمه ابن صلاح ، ص 89.