کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2589

صفحه 2589

اهتمام زیاد به اسناد و غفلت از متون روایی شده است (1).

2. ذکر نص روایات و پرهیز از نقل به معنا، می دانیم که روایت ، بسان هر گفتاری دیگر بر دو عنصر ساختار لفظی و معنای کلام استوار است .

به عنوان مثال در روایت : «طلب العلم فرضه علی کل مسلم (2)؛ طلب دانش بر هر مسلمانی واجب است .» واژه ها و نوع چینش آنها (ترکیب ) ساختار روایت و وجوب تحصیل دانش برای همه دین داران معنای آن را تشکیل می دهد. حال اگر واژه ها و نوع چینش آنها را با تحفظ بر معنای آن تغییر دهیم در حقیقت «نقل به معنا» کرده ایم ؛ یعنی معنا و مفهوم روایت را نقل کرده ایم ، نه نص آن را. به عنوان مثال جمله : «طلب العلم واجب علی کل مسلم »، یا جمله «طلب العلم واجب علی کل مؤ من » نقل به معنای روایت پیشین خواهد بود.

از سوی دیگر هر یک از واژه ها مفاهیم خاص خود را به دست می دهد، و نوع چینش و ترکیب واژه ها نیز در معنادهی جمله نقش ویژه و گاه بسیار موثری دارند، پیداست که از نظر همگان آنچه مطلوب است نقل نص روایات است .

با این حال نقل نص روایات با دشواری هایی روبرو بوده است ؛ زیرا طبیعت خطا و اشتباه حافظه اقتضاء داشت که احیانا واژه های مترادف ، جای واژه های اصلی بنشیند، یا در چینش روایت جابجایی صورت گیرد، یا حتی جملات روایی دچار کوتاهی و بلندی شوند. بدین جهت پیامبر (صلی الله علیه و آله و

[شماره صفحه واقعی : 195]

1- برای تفصیل بیشتر ر.ک : ضحی الاسلام ، ج 2، ص 131؛ جهود المحدثین فی نقد الحدیث النبوی الشریف ، ص 450 - 451.
2- کافی ج 1، ص 30- 31.