کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2591

صفحه 2591

شرایط عبارتند از: اسلام ، عقل ، بلوغ ، ایمان ، عدالت و ضبط.

اینکه به بررسی این شرائط می پردازیم :

1- اسلام ، برخورداری راوی از شرط اسلام مورد اتفاق محدثان است ، بر این اساس روایات کفار؛ اعم از یهود و نصارا، یا فرق اسلامی ؛ هم چون خوارج ، و مجسمه که محکوم به کفراند، مردود است . برای اثابت این شرط به دلالت آیه نبا(1) که در خبر فاسق تثبت و تفحص را لازم کرده ، پس عدم اعتبار خبر کافر به طریق اولی است و نیز آیاتی که از اعتماد و تکیه کردن به ظالمان - که کافران نیز مصداق کفاراند - نهی کرده (2) استناد شده است (3).
2- عقل ، مفهوم شرط دانستن عقل در راوی آن است که روایت مجنون ، یا مست ، یا نائم ، یا بیهوش و کسی که مبتلا به فراموشی است ، مردود است (554 ). پیداست اگر شهادت ، توکیل و وصیت به چنین اشخاص به رغم آن که موارد آنها جزئی و امور شخصی است ، مردود است ، روایشان که ناظر به امور دین و شریعت است ، به طریق اولی مردود خواهد بود.
3- بلوغ ، بر اساس این شرط روایت صبی غیر ممیز به اتفاق همه حدیث پژوهان مردود است و در روایت صبی ممیز گرچه گروهی بر جواز و پذیرش آن راءی داده اند، اما مشهور محدثان برآنند که تنها خبر بالغ در مرحله نقل مورد پذیرش است (4).

4 - ایمان ، مقصود از ایمان اعتقاد به ائمه دوازده گانه است . بسیاری از محدثان شیعه ایمان را از شرایط

[شماره صفحه واقعی : 197]

1- سوره حجرات ، آیه 6.
2- سوره هود، آیه 113.
3- مقباس الهدایه ، ج 2، ص 13- 14؛ البدایه فی علم الدرایه ، ص 64.
4- مقباس الهدایه ، ج 1، ص 21- 22.