کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2609

صفحه 2609

افرادی اجازه داده اند که از آنها به مشایخ اجازه یاد می شود و از آنجا که اجازه حدیث در گذشته از برخورداری شخص از جایگاه و مرتبه ای بلند در حدیث حکایت داشته ، از این رو گفته شده است : مشایخ اجازه جزء ثقات محسوب شده و نیاز به توثیق جدیدی ندارند، و حتی اگر نام آنان در منابع رجالی نیامده باشد، محکوم به وثاقت اند. بر این اساس مشایخ اجازه ، امثال کلینی ، شیخ صدوق ، شیخ طوسی و... همگی ثقه خواهند بود.

آیه الله خویی این دیدگاه را مخدوش دانسته است ؛ زیرا میان شیخ اجازه بودن با وثاقت ملازه نیست ، اجازه بسان سایر طرق تحمل حدیث ؛ هم چون سماع ، قرائت و... بدین معناست که راوی در دریافت این حدیث ، یا کتاب از استاد حدیث خود صادق است نه این که ضرورتا شیخ حدیثی او ثقه باشد.

از سوی دیگر برخی از مشایخ اجازه ، فاقد و ثاقت اند. به عنوان مثال حسن بن محمدبن یحیی و حسین بن حمدان حصینی جزء مشایخ اجازه اند، اما با این حال نجاشی آنان را تضعیف کرده است (1).

مبحث چهارم : آشنایی با منابع رجالی شیعه

اشاره

منابع رجالی شیعه را از نظر ادوار تاریخی و نیز میزان تاءثیر گذاری می توان به سه دسته به شرح ذیل تقسیم کرد:

دسته نخست : منابع اولیه رجالی شیعه که در سده های سوم تا پنجم فراهم آمده اند عبارتند از:

1. رجال کشی ؛ 2. فهرست نجاشی ؛ 3. رجال شیخ طوسی ؛ 4. فهرست شیخ طوسی ؛ 5. رجال برقی ؛ 6. رساله ابوغالب زراری ؛

[شماره صفحه واقعی : 215]

1- معجم رجال الحدیث ، ج 1، ص 73.