کتابخانه بالقرآن

دروس حوزه علمیه جدید پایه 6 صفحه 2624

صفحه 2624

و تبیینی که براساس این مبانی از اءحادیث ارائه می گردد.» با این تعریف فقه الحدیث افزون بر مبانی فهم ، شرح و تفسیر روایات را نیز شامل می گردد.

در این فصل بخاطر رعایت اختصار به بررسی پنج مبنا از مبانی فهم حدیث می پردازیم .

بررسی برخی از مبانی فقه الحدیث

1- مفاهیم واژه ها

اشاره

واژه ها و الفاظ هر گفتاری مهم ترین رکن معنا دهی آن را تشکیل می دهند. واژه شناس مشهور قرآن ؛ «راغب اصفهانی » در سخنی نغز، واژه ها را در حکم آجرهای یک ساختمان دانسته و در تبیین جایگاه مفردات قرآن می گوید: «به دست آوردن معانی مفردات الفاظ قرآن نخستین یاور برای دستیابی به معانی قرآن است . درست نظیر آن که برای ساختن یک ساختمان نخستین کمک کار به دست آوردن آجرهای آن است . و فهم واژه ها تنها در علم قرآن سودمند نیست ، بلکه در تمام علوم شرعی نافع است (1) ».

از مثال های متداول که بیان گر میزان تاءثیر مفاهیم واژه ها در نوع نگرش از متون و حیاتی است ، واژه ید است ، قرآن بر بریدن دست درد تاکید کرده است ، آن جا که می فرماید: السارق و السارقه فاقطعوا اءیدیهما جزاء بما کسبا نکالا من الله (2) «و مرد و زن دزد را به سلام الله علیهازای ) آنچه کرده اند، دستشان را به عنوان کیفری از جانب خدا ببرید.» اما این که از کجای دست باید بریده شود بسته به مفهومی است که در واژه «ید» به دست می دهد. برخی ید را به معنای تمام دست و برخی تا بازو و برخی تا آرنج

[شماره صفحه واقعی : 230]

1- مفردات الفاظ قرآن ، ص 6.
2- سوره مائده ، آیه 38.