دروس حوزه علمیه جدید پایه 7 صفحه 1607

تفسیر:

«انما» مفید حصر است، یعنی زکات مخصوص این هشت گروه است و به دیگر گروه ها نمی رسد، چنان که می گویند: انما السخاء لحاتم بخشندگی ویژه حاتم است، یعنی غیر او، دارای این صفت نیست. توضیح آن که می توان زکات را به بعضی از این گروه ها داد و به بعضی نداد، اما به گروه های دیگر نمی شود داد، چنان که از حذیفه و ابن عباس و غیر اینها از صحابه نقل شده است که به هر کدام از این گروه ها داده شود مجزی است، و مذهب ما نیز همین است.

«الفقراء» مردمان پاکدامنی که با وجود نیازمندی از سؤال کردن خودداری می کنند، و «مساکین» نیازمندانی اند که سؤال می کنند، و در معنای این دو کلمه بر عکس نیز گفته شده است، امّا صحیح تر، همان معنای اول است، و بعضی گفته اند «فقیر» کسی است که هیچ چیز ندارد، و «مسکین» کسی است که آنچه دارد برای زندگی اش کافی نیست، و بر عکس نیز گفته شده است.

وَ الْعامِلِینَ عَلَیْها کسانی که در جمع آوری زکات و صدقات می کوشند و آن را از مالداران دریافت می کنند.

وَ الْمُؤَلَّفَهِ قُلُوبُهُمْ بزرگانی از عرب که پیامبر اکرم از آنان دلجویی می کرد تا به اسلام رو آوردند، و به این منظور در موقعی که مسلمانان اندک بودند سهمی از زکات را به آنها واگذار می کرد.

«رقاب» بردگانی که مکاتب (1) شده بودند، از این مورد به آنها کمک می شد تا

[شماره صفحه واقعی : 558]