1- آیا ندانستند که هر کس با خدا و رسولش بجنگد هلاک می شود و سرانجامش به آتش دوزخ است؟
ترجمه:
منافقان از آن می ترسند که آیه ای بر ضدّشان نازل گردد و از اسرار درونشان خبر دهد. به آنها بگو: شما اکنون مسخره کنید، همانا خداوند آنچه را که از آن بیم دارید آشکار می سازد. «64»
و اگر از آنها بپرسی (که چرا دین و خدا را به تمسخر می گیرند) می گویند: ما بازی و شوخی می کردیم بگو: آیا خدا و آیات و پیامبرش را مسخره می کنید؟ «65»
بگو: عذر نیاورید، چرا که شما پس از ایمان آوردن کافر شدید، و ما اگر گروهی از شما را مورد عفو قرار دهیم گروهی دیگر را کیفر خواهیم کرد زیرا آنها مجرم بودند. «66»
تفسیر:
منافقان، اسلام و اهلش را مسخره و استهزاء می کردند، و از طرفی می ترسیدند که ممکن است روزی خداوند آیه ای درباره آنها نازل کند و از درون زشت آنها خبر دهد و رسوا شوند.
ضمیر در کلمات: «علیهم» و «تنبئهم» برای مؤمنین و در «قلوبهم» برای منافقان است، و این درست است، زیرا معنا، مقتضی آن است، و می توان گفت ضمیر در تمام این موارد برای منافقان است، زیرا وقتی سوره درباره منافقان نازل شده باشد، پس گویا بر خود آنها نازل شده است، یعنی وقتی که اسرار آنها را فاش کند، گویا آنها را به این امور، خبر داده است. بعضی گفته اند معنای آیه این است: باید منافقان از این امر بترسند، و فعل را در معنای انشاء و امر گرفته اند، نه خبر.
قُلِ اسْتَهْزِؤُا این فعل امر، به منظور وعید و بیم دادن به کار رفته است.
إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجٌ ای کافران خدا اظهار می کند آنچه به دلیل نفاقتان از روشن شدنش بیمناکید. پیامبر اکرم صلّی اللَّه علیه و آله و سلّم از جنگ تبوک برمی گشت، در حالی که چهار نفر جلوتر از او، راه می رفتند، می خندیدند و می گفتند: نگاه کنید به این مرد، که می خواهد قصرهای شام و حصارهای آن را فتح کند، هیهات، هیهات! جبرئیل این خبر را به حضرت رسول رساند، حضرت به عمّار فرمود: اینها به من و قرآن طعنه می زنند: ان
[شماره صفحه واقعی : 563]