- هل متعلق الطلب فی النهی هو الکفّ أو مجرّد الترک ؟ 2
- عدم دلالهصیغه النهی علی التکرار 2
- المقصد الثانی : فی النواهی 2
- کفایه الأصول المجلد 1 (المقصد الثانی تا المقصد الخامس) 2
- اصول 2
- اشاره 2
- فصل : مفاد مادّه النهی وصیغته 2
- عدم دلاله النهی علی استمراره أو سقوطه فی فرض العصیان 3
- تقدیم أُمور : 4
- اشاره 4
- کلام الفصول فی الفرق بین المسألتین والمناقشه فیه 5
- اشاره 5
- فرقٌ آخر بین المسألتین والمناقشه فیه 6
- 2 - الفرق بحسب الإثبات 10
- 1 - الفرق بحسب الثبوت 10
- الحقّ هو :القول بالامتناع 14
- 1 - تضادّ الأحکام الخمسه 14
- اشاره 14
- 3 تعدّد العنوان لا یوجب تعدّدَ المعنون وجوداً 15
- 2 - تعلّق الأحکام بأفعال المکلّفین لا بعناوینها 15
- 4 - الواحدوجوداً واحدٌ ماهیّهً 16
- أدلّه القول بجواز الاجتماع: 19
- اشاره 19
- الجواب عنه إجمالاً 19
- أقسام العبادات المکروهه 20
- الجواب عنه تفصیلاً 20
- تحقیق الکلام فی القسم الأول 20
- تحقیق الکلام فی القسم الثانی 22
- اشاره 25
- القول بالجواز عقلاً والامتناع عرفاً والمناقشه فیه 26
- اشاره 27
- 1 - مختار أبی هاشم والمحقّق القمّی 27
- حکم الاضطرار بسوء الاختیاربناءً علی الجواز : 27
- حکم الاضطرار بسوء الاختیار بناءً علی الامتناع 27
- اشاره 27
- تنبیهات المسأله : 27
- 2 - مختار المصنف 28
- 3 - مختار الشیخ الأنصاریّ 29
- اشاره 29
- الإشکال فی ما أفاده الشیخ الأنصاری 30
- حکم شرب الخمر علاجاً 31
- اشاره 33
- 4 - مختار الفصول وما یرد علیه 33
- الإیراد علی مختار أبی هاشم والمحققّ القمّی 33
- استدلال المحقّق القمّی والإیراد علیه 34
- ثمره الأقوال فی المسأله 35
- اشاره 36
- ترجیح أحد الدلیلین لا یوجب خروج مورد الاجتماع عن المطلوبیه رأساً 37
- دفع الإشکال عن صحّه الصلاه فی موارد العذر 37
- وجوه ترجیح النهی علی الأمر وبیان ما یرد علیها : 38
- اشاره 38
- 1 - النهی أقوی دلاله من الأمر 38
- 2 دفع المفسده أولی من جلب المنفعه 39
- 3 - الاستقراء 41
- تقدیم أُمور : 44
- اشاره 47
- هل الصحّه والفساد من الأُمور المجعوله أو العقلیّه أو الاعتباریّه ؟ 48
- تحقیق المسأله فی مقامین 52
- النهی فی العباده یقتضی الفساد 52
- النهی فی المعامله لایقتضی الفساد 54
- توهّم دلاله الروایات علی الاقتضاء 55
- الجواب عن التوهّم 56
- الکلام فی دلاله النهی علی الصحّه 57
- اشاره 60
- المقصد الثالث :فی المفاهیم 60
- هل المفهوم من صفات المدلول أو الدلاله ؟ 62
- تعریف المفهوم 62
- فصل : مفهوم الشرط 63
- الملاک فی ثبوت المفهوم 63
- الوجوه فی دلاله الجمله الشرطیّه علی انحصار العلّه : 64
- التقریب الأول وما یرد علیه 65
- التقریب الثانی والجواب عنه 65
- التقریب الثالث والجواب عنه 66
- أدلّه المنکرین للمفهوم وما یرد علیها : 67
- بقی هاهنا أُمور : 69
- عدم کون الانتفاء عند الانتفاء فی الوصایا ونحوهامن المفهوم 69
- اشاره 69
- توهّم أنّ المعلّق علی الشرط هو شخص الحکم لا سنخه 70
- الجواب عن التوهّم 70
- جواب الشیخ الأنصاری عن التوهّم والکلام فیه 71
- وجوه التصرّف فی الظهور 72
- اشاره 72
- مساعده العرف علی الوجه الثانی وحکم العقل بتعیین الوجه الرابع 73
- اشاره 73
- وجوه التصرّف فی الشرط - 74
- التحقیق فی المسأله: ضروره التصرّف فی الشرط علی القول بالتداخل 74
- ما یرد علی وجوه التصرّف فی الشرط 75
- التفصیل بین اختلاف الشروط بحسب الجنس وعدمه والجواب عنه 77
- التفصیل بین ما کان الوصف علّه والذی لا یکون کذلک والإشکال علیه 78
- فصل : مفهوم الوصف 78
- عدم ثبوت المفهوم للوصف 78
- القول بالتداخل فی ما إذا لم یکن الموضوع قابلاً للتعدّد 78
- الاستدلال علی عدم دلاله الوصف علی المفهوم والإیراد علیه 79
- جریان النزاع فی الوصف الأخص 80
- الإشکال فی جریان النزاع فی مورد انتفاء الوصف والموصوف 80
- عدم دلاله الغایه 81
- دلاله الغایه علی المفهوم إذا کانت قیداً للحکم 81
- الخلاف فی ثبوت مفهوم الغایه 81
- هل الغایه داخله فی المغیّا أم لا ؟ 82
- مفاد أدوات الاستثناء 83
- مفاد کلمه التوحید 83
- هل دلاله الاستثناء علی الانتفاء بالمنطوق أم بالمفهوم ؟ 84
- مفاد کلمه «بل» الإضرابیه 85
- اشاره 88
- المقصد الرابع : فی العامّ والخاصّ 88
- تعریف العامّ 90
- أقسام العامّ بحسب عروض الحکم علیه 91
- اشاره 92
- فصل : هل للعموم صیغه تخصّه أم لا ؟ 92
- دعوی وضع« کلّ » ومایرادفها للخصوص والکلام فیها 92
- فصل : الألفاظ الدالّه علی العموم 93
- دلاله النکرهفی سیاق النفی أو النهی علی العموم 93
- دلاله المحلّی باللام 94
- احتجاج النافین والجواب عنه 95
- اشاره 95
- جواب الشیخ الأنصاری عن الاحتجاج 97
- المناقشه فی جواب الشیخ الأعظم 97
- فصل : هل یسری إجمال الخاصّ إلی العامّ ؟ 98
- المخصّص اللفظی المجمل مفهوماً : 98
- المخصّص اللفظی المجمل مصداقاً : 99
- المخصّص اللبّی المجمل مصداقاً: 100
- إحراز المشتبه بالأصل الموضوعی 102
- توهّم جواز التمسّک بالعامّ فی غیر الشک فی التخصیص 103
- الکلام فی صحّه الصوم فی السفر والإحرام قبل المیقات بالنذر 104
- الکلام فی التمسّک بأصاله العموم لإحراز عدم فردیّه المشتبه 106
- اشاره 107
- التحقیق : عدم جواز التمسّک فی العمومات المعرّضه للتخصیص 107
- تحدید محلّ البحث 107
- الفرق فی الفحص بین الأُصول اللفظیّه والعملیّه 108
- عدم لزوم الفحص عن المخصّص المتصل 108
- الکلام فی مقدارالفحص اللازم 108
- بیان الوجوه التی یمکن أن تکون محلاًّ للنزاع 109
- فصل : هل الخطابات الشفاهیّه تعمّ غیر الحاضرین ؟ 109
- اشاره 109
- حکم النزاع علی الوجوه الثلاثه 110
- الکلام فی ماوُضعت له أدوات الخطاب 111
- الثمره الأُولی والإشکال علیها 113
- اشاره 113
- فصل : ثمره عموم الخطابات الشفاهیّه 113
- الثمره الثانیهالإیراد علیها 114
- تحقیق المسأله 117
- محلّ الخلاف فی المسأله 117
- اشاره 117
- اشاره 118
- تحقیق المسأله: لزوم الأخذ بالأظهر وإلّافالرجوع إلی الأصل العملی 118
- فصل : التخصیص بالمفهوم المخالف 118
- لا إشکال فی رجوع الاستثناءإلی الأخیره 120
- اشاره 120
- لا إشکال فی صحه رجوع الاستثناء إلی الکلّ 120
- لا ظهور للاستثناء فی الرجوع إلی الجمیع أوخصوص الأخیره 121
- أدلّه المانعین من التخصیص والجواب عنها 122
- الدلیل علی جواز التخصیص 122
- اشاره 122
- صُوَر التخالف وأحکامها 124
- اشاره 124
- حقیقه النسخ 126
- النسخ لا یستلزم البداء المحال 126
- حقیقه البداء 127
- الثمره بین التخصیص والنسخ 128
- اشاره 131
- المقصد الخامس : فی المطلق والمقیّد والمجمل والمبیّن 131
- ألفاظ المطلق : 133
- تعریف المطلق 133
- اشاره 135
- الجمع المعرّف باللام 136
- فصل : مقدّمات الحکمه 139
- اشاره 139
- شبهه عدم جواز التمسّک بالإطلاق بعد الظفر بالقید المنفصل والجواب عنها 140
- الانصراف و مراتبه 141
- الأصل عند الشکّ فی کون المتکلّم فی مقام البیان 141
- إذا کان للمطلق جهات عدیده 142
- فصل : المطلق والمقیّد المتنافیان 143
- المطلق والمقیّد المتوافقان 143
- المطلق والمقیّد المختلفان 143
- اشاره 143
- الوجه فی عدم حمل المطلق علی المقیّد فی المستحبّات 145
- لا فرق فی الحمل علی المقیّد بین المثبتین و المنفیّین 145
- اختلاف نتیجهمقدّمات الحکمه 146
- لا فرق فی الحمل علی المقیّد بین لحکم التکلیفی و الوضعی 146
- موارد الاشتباه والخلاف فی الإجمال والبیان 148
- تعریف المجمل والمبیّن 148
- اشاره 150
- اشاره 151
- مباحث القطع 158
- اشاره 158
- المقصد السادس : فی بیان الأمارات المعتبره شرعاً أو عقلاً 158
- أقسام حالات البالغ الذی وضع علیه قلم التکلیف 158
- خروج مباحث القطع عن علم الأُصول 158
- تقسیمٌ آخر 160
- الحجّیهذاتیّه للقطع 161
- اشاره 161
- اختصاص حجّیه القطع بما إذا تعلّق بالحکم الفعلی 161
- استحقاق المتجرّی للعقاب 162
- اشاره 162
- القطع غیر المصیب لا یُحدث تغییراً فی الواقع 163
- الإشکال فی استحقاق العقاب علی مخالفه القطع والجواب عنه 164
- شهاده الآیات والروایات علی استحقاق المتجرّی للعقاب 166
- استدلال المحقّق السبزواریّ علی استحقاق المتجرّی للعقاب المناقشهفی الدلیل 166
- توهّم استحقاق المتجرّی عقابین متداخلین والجواب عنه 167
- القطع الطریقیّ 167
- القطع الموضوعیّ وأقسامه 167
- قیام الأمارات مقام القطع الطریقیّ وعدم قیامها مقام القطع الموضوعی 168
- توهّم قیام الأمارات مقام القطع الموضوعی المأخوذ علی نحو الطریقیّه والجواب عنه 169
- عدم قیام الأُصول مقام القطع الطریقی إلّا الاستصحاب 171
- العدول عمّا أفاده المصنّف فی حاشیته علی الفرائد 172
- امتناع أخذالظنّ بالحکم فی موضوع نفسه وإمکان أخذه فی موضوع مثله أو ضدّه 174
- اشاره 174
- عدم الملازمه بین وجوب الموافقه الالتزامیّه ووجوب الموافقه العملیّه 176
- اشاره 176
- ألحقّ : عدم وجوب الموافقه الالتزامیّه 176
- الالتزام غیر مانع عن جریان الأُصول فی أطراف العلم 177
- اشاره 178
- تبعیّه القطع الموضوعی لدلیل الاعتبار 179
- الکلام فی ما نُسب إلی بعض الأخبارییّن من عدم حجّیهالقطع الحاصل من المقدّمات العقلیّه 179
- عموم حجّیه القطع الطریقی 179
- مختار المصنّف:اقتضاء العلم الإجمالی لوجوب الموافقه وحرمه المخالفه 182
- اشاره 182
- القول باقتضاءالعلم الإجمالی بالنسبه إلی وجوب الموافقه وعلّیته بالنسبه إلی حرمه المخالفه والمناقشه فیه 184
- ما یناسب المقام وما لا یناسبه من بحث العلم الإجمالی 184
- کفایه الامتثال الاجمالی فی التوصّلیّات والتعبّدیّات غیر المستلزم للتکرار 185
- الامتثال الظنّی التفصیلی فی العبادات 186
- اشاره 188
- 1 - عدم اقتضاء الأماره للحجّیه ذاتاً 188
- المقصود من الإمکان فی کلام الشیخ الرئیس 189
- اشاره 189
- الإشکال فی ما أفاده الشیخ الأنصاری فی المقام 189
- الجواب عن المحاذیر وبیان وجوه الجمع بین الحکم الواقعی والظاهری : 190
- محاذیر التعبّد بالأمارات 190
- عدم کفایه الوجه الثانی بالنسبه إلی بعض الأُصول العملیّه 192
- الإشاره إلی الوجه الرابع وما یرد علیه 193
- 3 - الأصل فی مشکوک الاعتبار هو عدم حجّیته جزماً 194
- اشاره 194
- الإشاره إلی الوجه الخامس وما یرد علیه 194
- المناقشه فی ما أفاده الشیخ الأعظم فی المقام 195
- التفصیل بین من قُصد إفهامه وغیره والمناقشه فیه 197
- اشاره 197
- حجّیه الظواهر مطلقاً 197
- الإشکال فی أدلّه التفصیل 199
- العلم الاجمالی بالتحریف لایمنع عن التمسّک بظواهر الکتاب 202
- اختلاف القراءات وأثره فی التمسّک بظواهر الکتاب 203
- الشک فی قرینیّه الموجود وحکمه 204
- الشک فی وجود القرینه وحکمه 204
- اشاره 204
- الاستدلال علی حجّیه قول اللغوی والمناقشه فیه 205
- اشاره 208
- اشاره 208
- 1 - الملاک فی حجیّه الإجماع 208
- اشاره 208
- المستند فی کاشفیّه الاجماع عن رأی الإمام علیه السلام 208
- تحقیق الکلام : 208
- اشاره 209
- 3 - صُور نقل الإجماع وحکم کلّ منها : 209
- 2 - اختلاف نقل الإجماع واختلاف ألفاظه 209
- خلاصه الکلام فی حجّیهالإجماع المنقول 211
- تنبیهات : 212
- اشاره 212
- 1 - بطلان المستندات المتقدّمه فی کاشفیّهالإجماع عن رأی المعصوم علیه السلام 212
- 3 - نقل التواتر بخبر الواحد 213
- 2 - تعارض الإجماعات المنقوله 213
- أدلّه حجّیه الشهره فی الفتوی ومناقشتها 214
- اشاره 214
- المسأله أُصولیّه 216
- اشاره 216
- المنکرون لحجّیه الخبر وأدلّتهم 217
- الجواب عن الأدلّه 218
- 1 - آیه النبأ 219
- أدلّه حجّیه خبر الواحد 219
- 2 - آیه النفر 222
- 3 - آیه الکتمان 225
- 4 - آیه السؤال 225
- 5 - آیه الأُذن 226
- الإشکال فی الاستدلال بالأخبار والجواب عنه 228
- اشاره 228
- اشاره 229
- الوجه الأوّل:دعوی الإجماع القولیّ وما یرد علیها 229
- وجوه تقریرالإجماع : 229
- الوجه الثانی: دعوی الإجماع العملیّ وما یرد علیها 230
- الوجه الثالث: سیره العقلاء 230
- الوجه الأول : العلم الإجمالی بصدور کثیر من الأخبار 233
- اشاره 233
- اشاره 233
- الجواب عن الوجه الأوّل 234
- الوجه الثانی: ثبوت کثیر من الأحکام بخبر الواحد 234
- اشاره 234
- إیرادان للشیخ الأعظم علی الوجه الثانی 235
- اشاره 236
- الوجه الثالث: وجوب العمل بالظنّ فی الکتاب والسنّه عند انسداد باب العلم والعلمی 236
- إشکال المصنّف علی الوجه الثانی 236
- الجواب عن الوجه الثالث 237
- إیراد الشیخ الأنصاری علی الوجه الثالث والکلام فیه 237
- اشاره 238
- الوجه الأوّل:قاعده دفع الضرر المظنون 238
- اشاره 238
- الإشکال علی الوجه الأول 239
- اشاره 241
- الوجه الثالث : لزوم العمل بالاحتیاط فی المظنونات دون المشکوکات والموهومات 241
- الوجه الثانی: الملازمه بین عدم الأخذ بالظنّ وترجیح المرجوح علی الراجح والردّ علیه 241
- الوجه الرابع : دلیل الانسداد 242
- مقدّمات دلیل الانسداد 242
- اشاره 242
- الإیراد علی الوجه 242
- التحقیق فی مقدّمات الإنسداد: 243
- 1 - انحلال العلم الإجمالی بالتکالیف بسبب الأخبار الوارده عن أهل البیت علیهم السلام 243
- 2 - انسداد باب العلم ، لا باب العلمی 243
- 3 - المقدّمه الثالثه - وهی عدم جواز الإهمال - قطعیّه 244
- لا مانع من إجراء الأُصول المثبته فی أطراف العلم 245
- لا مانع من إجراء الأُصول النافیه أیضاً مع الانحلال 246
- اشاره 247
- عدم جواز رجوع الانسدادی إلی المجتهد الانفتاحی 247
- 5 - ترجیح المرجوح علی الراجح قبیح قطعاً إلّا أنّ النوبه لا تصل إلیه 247
- التحقیق: اعتبار الظنّ بالطریق والظنّ بالواقع 248
- اشاره 248
- اشاره 249
- الوجه الأوّل فی اختصاص الحجّیه بالظنّ بالطریق 249
- الوجه فی اختصاص الحجّیه بالظنّ بالواقع والجواب عنه 249
- الإشکال الأوّل علی الوجه 250
- شبهه أقربیّه الظنّ بالطریق من الظنّ بالواقع مع صرف الواقع إلی المؤدّیٰ والجواب عنها 252
- اشاره 254
- الوجه الثانی فی اختصاص الحجّیه بالظنّ بالطریق 254
- المناقشه الأُولی فی الوجه الثانی 255
- المناقشه الثانیه 255
- توهّم إثبات حجّیه الظنّ شرعاً بقاعده الملازمه والجواب عنه 257
- لا مجال لاستکشاف حجّیه الظنّ شرعاً 257
- عدم الإهمال فی النتیجه بناءً علی الحکومه 258
- الاحتمال الثانی ونتیجته 259
- طرق تعمیم النتیجه علی الکشف والکلام فیها 260
- اشاره 262
- تقریر الشیخ الأعظم للإشکال 262
- جواب المصنّف عن الإشکال 263
- دفع ما ذکره الشیخ الأعظم فی تقریر الإشکال 264
- الوجوه المذکوره لدفع الإشکال والمناقشه فیها 265
- حجّیه قول اللغوی مع الانسداد 267
- اشاره 267
- لزوم تقلیل الاحتمالات المتطرّقه إلی الروایه 268
- اشاره 270
- عدم انسداد باب الانقیاد فی الاعتقادات ولو فُرض انسداد باب العلم فیها 270
- لا دلیل علی عموم وجوب المعرفه 271
- وجوب تحصیل العلم فی بعض الاعتقادات 271
- عدم کفایه الظنّ فی ما یجب معرفته 272
- وجود القاصر فی تحصیل العلم بالاعتقادیّات 273
- لا دلاله للعقل ولا للنقل علی وجوب تحصیل الظنّ مع الیأس عن العلم 273
- اشاره 274
- جبر ضعف السند بالظنّ 275
- عدم وهن السند والدلاله بالظنّ 275
- عدم الترجیح بالظنّ 275
- عدم جبر ضعف الدلاله بالظنّ 275
- عدم حصول الجبر والوهن والترجیح بمثل القیاس 276
- المجلد 5 279
- [فی أقسام الخیار] 279
- [القول فی الخیار و أقسامه و أحکامه] 279
- القول فی ماهیّه العیب 279
- فقه 6 (المکاسب : از «القول فی ماهیه العیب» تا «الکلام فی أحکام القبض») 279
- مسأله لا إشکال و لا خلاف فی کون المرض عیباً، 289
- اشاره 315
- المجلد 6 342
- اشاره 342
- اشاره 343
- اشاره 349
- [تتمه القول فی الخیار] 349
- [تتمه القول فی أقسام الخیار] 349
- اشاره 351
- أحدهما:المعنی الحدثی، 353
- الشرط یطلق فی العرف علی معنیین: 353
- و أمّا استعماله فی ألسنه النحاه علی الجمله الواقعه عقیب أدوات الشرط 355
- أحدها:أن یکون داخلاً تحت قدره المکلّف، 357
- الثانی:أن یکون الشرط سائغاً فی نفسه، 361
- الثالث:أن یکون ممّا فیه غرضٌ معتدٌّ به عند العقلاء نوعاً،أو بالنظر إلی خصوص المشروط له، 362
- الرابع:أن لا یکون مخالفاً للکتاب و السنّه، 363
- الشرط الخامس:أن لا یکون منافیاً لمقتضی العقد، 386
- الشرط السادس: أن لا یکون الشرط مجهولاً جهالهً توجب الغرر فی البیع؛ 393
- الشرط السابع:أن لا یکون مستلزماً لمحال، 395
- الشرط الثامن:أن یلتزم به فی متن العقد، 396
- و قد یتوهّم هنا شرطٌ تاسع، 399
- و الکلام فیه یقع فی مسائل: 403
- [الأوّل] 431
- اشاره 451
- [فی أن الخیار موروث و الاستدلال علیه] 451
- الثانی:استحقاق کلٍّ منهم خیاراً مستقلا فی نصیبه، 459
- الأوّل:ما اختاره بعضٌ 459
- اشاره 459
- [وجوه فی کیفیه استحقاق الورثه للخیار] 459
- الثالث:استحقاق مجموع الورثه لمجموع الخیار، 460
- [مناقشات التی تکون فی الوجوه و مختار المؤلف] 461
- فرع: 467
- اشاره 476
- فرع: 483
- اشاره 486
- الأوّل:لو منعا عن التصرّف المتلف فی زمان الخیار،فهل یمنع عن التصرّف المعرِّض لفوات حقّ ذی الخیار من العین، 496
- فرعان: 496
- الثانی:أنّه هل یجوز إجاره العین فی زمان الخیار بدون إذن ذی الخیار؟ 497
- اشاره 537
- [أقسام البیع باعتبار تأخیر و تقدیم أحد العوضین] 539
- اشاره 581
- اشاره 583
- و النظر فی ماهیّته،و وجوبه،و أحکامه یقع فی مسائل: 583
- [القبض لغه] 583
- أحدها:أنّها التخلیه أیضاً، 583
- الثانی:أنّه فی المنقول:النقل، 584
- الرابع:ما فی الغنیه و عن الخلاف و السرائر و اللمعه:أنّه التحویل و النقل 584
- الخامس:ما فی المبسوط:من أنّه إن کان مثل الجواهر و الدراهم و الدنانیر و ما یتناول بالید فالقبض فیه هو التناول بالید، 584
- الثالث:ما فی الدروس:من أنّه فی الحیوان:نقله، 584
- الثامن:أنّه التخلیه مطلقاً بالنسبه إلی انتقال الضمان إلی المشتری، دون النهی عن بیع ما لم یقبض. 585
- السابع:ما فی المختلف:من أنّه إن کان منقولاً فالقبض فیه النقل أو الأخذ بالید، 585
- السادس:أنّه الاستقلال و الاستیلاء علیه بالید، 585
- [رأی المؤلف فی المسأله] 585
- [المناقشات فی الأقوال المذکوره و بیان قول الأقوی] 586
- فروع 595
- اشاره 595
- الثانی:قال فی المسالک:لو کان المبیع مکیلاً أو موزوناً 595
- الأوّل:قال فی التذکره:لو باع داراً أو سفینهً مشحونهً بأمتعه البائع و مکّنه منها 595
- مسأله یجب علی کلٍّ من المتبایعین تسلیم ما استحقّه الآخر بالبیع؛ 603
- مسأله من أحکام القبض انتقال الضمان ممّن نقله إلی القابض، 612
- اشاره 628
- الأوّل أنّ ظاهر جماعهٍ عدم لحوق الثمن بالمبیع فی هذا الحکم،فیصحّ بیعه قبل قبضه. 637
- و ینبغی التنبیه علی أُمور: 637
- الثانی هل البیع کنایهٌ عن مطلق الاستبدال فلا یجوز جعله ثمناً و لا عوضاً فی الصلح و لا اجرهً و لا وفاءً عمّا علیه،أم یختصّ بالبیع؟ 638
- الثالث هل المراد من البیع المنهیّ إیقاع عقد البیع علی ما لم یقبض،أو ما یعمّ تشخیص الکلیّ المبیع به؟ 641
- الرابع ذکر جماعه 649
- اشاره 652
- أحدها: 652
- الثالثه: 655
- المیزان فی تفسیر القرآن الکریم المجلد 13 (سوره کهف) 657
- اشاره 657
- اشاره 658
- [سوره الکهف (18): الآیات 1 الی 8] 658
- اشاره 658
- بحث روائی 664
- [سوره الکهف (18): الآیات 9 الی 26] 665
- اشاره 665
- بحث روائی 701
- [1 الروایات] 713
- «کلام حول قصه أصحاب الکهف فی فصول» 713
- 2 قصه أصحاب الکهف فی القرآن: 715
- 3 القصه عند غیر المسلمین: 717
- 4 أین کهف أصحاب الکهف؟ 718
- اشاره 723
- بیان 723
- «بحث روائی» 728
- [سوره الکهف (18): الآیات 32 الی 46] 729
- اشاره 729
- اشاره 742
- [سوره الکهف (18): الآیات 47 الی 59] 742
- «بحث روائی» 758
- [سوره الکهف (18): الآیات 60 الی 82] 759
- اشاره 759
- بحث تاریخی فی فصلین 773
- 1 قصه موسی و الخضر فی القرآن: 773
- 2 قصه الخضر علیه السلام 775
- اشاره 781
- [سوره الکهف (18): الآیات 83 الی 102] 781
- 1 قصه ذی القرنین فی القرآن: 801
- اشاره 801
- 2 ذکری ذی القرنین و السد و یأجوج و مأجوج: 802
- 3 من هو ذو القرنین؟و أین سده؟ 804
- و أما تسمیته بذی القرنین 816
- و أما بناؤه السد: 817
- و أما یأجوج و مأجوج 818
- [4 معنی صیروره السد دکاء کما أخبر به القرآن] 819
- [سوره الکهف (18): الآیات 103 الی 108] 821
- اشاره 821
- بیان 821
- (بحث روائی) 824
- بیان 826
- اشاره 826
- اشاره 828
- (بحث روائی) 828
- بیان 828
- [سوره الکهف (18): آیه 110] 828
- (بحث روائی) 829
- مشخصات کتاب 832
- اشاره 833
- سوره الکهف (18): آیات 1 تا 8 833
- ترجمه آیات 833
- اشاره 833
- اشاره 834
- توضیح مقصود از اینکه قرآن عوج (کجی) نداشته، قیم است و اشاره به اقوال مختلف مفسرین در ذیل جمله:" لَمْ یَجْعَلْ لَهُ عِوَجاً ..." 834
- بیان آیات آهنگ و مفاد کلی این سوره مبارکه 834
- قول و اعتقاد به فرزند داشتن خدا چه به نحو حقیقی و چه به نحو مجاز باطل و ممنوع است 839
- هدف از خلق زینت بر روی زمین آزمایش انسان ها و تمیز نیک و بد بر اساس اعتقاد و عمل است 840
- بحث روایتی 842
- سوره الکهف (18): آیات 9 تا 26 844
- اشاره 844
- اشاره 847
- بیان اینکه اصحاب رقیم نام دیگر اصحاب کهف است . 849
- مقصود از" رحمت" و" رشد" در دعای اصحاب کهف:" رَبَّنا آتِنا مِنْ لَدُنْکَ رَحْمَهً وَ هَیِّئْ لَنا مِنْ أَمْرِنا رَشَداً" 851
- معنای جمله:" فَضَرَبْنا عَلَی آذانِهِمْ فِی الْکَهْفِ سِنِینَ عَدَداً" 852
- معنای اینکه فرمود: سپس اصحاب کهف را بیدار کردیم" لِنَعْلَمَ أَیُّ الْحِزْبَیْنِ أَحْصی" 854
- اقرار به توحید پروردگار و نفی ربوبیت ارباب و آلهه در گفتگوی اصحاب کهف با خود 856
- جزئیاتی از داستان اصحاب کهف که از آیات استفاده می شود 858
- وضعیت جغرافیایی غار اصحاب کهف و کیفیت قرار گرفتن اصحاب کهف در آن 860
- بیان غایت و هدف از بعث (بیدار کردن) اصحاب کهف و اشاره به همانند بودن خواب آنان و مرگ اهل دنیا 864
- معنای جمله:" لَبِثْنا یَوْماً أَوْ بَعْضَ یَوْمٍ" 866
- جمله:" رَبُّکُمْ أَعْلَمُ بِما لَبِثْتُمْ" انحصار علم حقیقی به معنای احاطه بر عین موجودات و حوادث، به خدای تعالی را افاده می کند 868
- گفتگوی اصحاب کهف بعد از بیدار شدن در باره رفتن به شهر 869
- نگرانی اصحاب کهف از فاش شدن رازشان و دست یافتن کفار به آنان 870
- با اینکه تقیه و تظاهر به کفر از روی اضطرار جایز است سبب نگرانی و بیم اصحاب کهف چه بوده است؟ 872
- توضیح آیه:" فَقالُوا ابْنُوا عَلَیْهِمْ بُنْیاناً ..." که گفتگوی و مجادله مردم را در باره اصحاب کهف حکایت می کند 875
- وجه دلالت بیدار شدن اصحاب کهف بعد از خواب چند صد ساله، بر حق بودن معاد و قیامت 877
- مقصود از:" الَّذِینَ غَلَبُوا عَلی أَمْرِهِمْ" در آیه:" قالَ الَّذِینَ غَلَبُوا عَلی أَمْرِهِمْ ..." 879
- حکایت اختلاف مردم در عدد اصحاب کهف و بیان اینکه ایشان هفت نفر بوده اند 880
- توضیح در مورد اینکه باید کار فردا را به مشیت خدا (ان شاء اللَّه) مشروط کرد و بیان اینکه هر عملی از هر عاملی موقوف به اذن و مشیت خدای تعالی است 883
- وجوه دیگری که در باره استثناء در آیه:" وَ لا تَقُولَنَّ لِشَیْ ءٍ إِنِّی فاعِلٌ ذلِکَ غَداً إِلَّا أَنْ یَشاءَ اللَّهُ" گفته شده است 886
- بحث روایتی : روایتی در شرح داستان اصحاب کهف 894
- اشاره 894
- موارد و جهات اختلاف در روایات راجع به داستان اصحاب کهف 898
- روایات دیگری پیرامون داستان اصحاب کهف 901
- چند روایت حاکی از اینکه اصحاب کهف مدتی تقیه می کرده اند 902
- روایت مشهوری از ابن عباس در نقل داستان 903
- روایاتی متضمن ذکر اسماء اصحاب کهف 907
- گفتاری در چند فصل پیرامون اصحاب کهف و سر گذشت ایشان 910
- 1- داستان اصحاب کهف در تعدادی از روایات دو سبب عمده وجود اختلاف شدید در مضامین روایات راجع به اصحاب کهف: 910
- 2- داستان اصحاب کهف از نظر قرآن: 912
- 3- داستان از نظر غیر مسلمانان 915
- 4- غار اصحاب کهف کجا است؟ 916
- اشاره 922
- ترجمه آیات 922
- سوره الکهف (18): آیات 27 تا 31 922
- بیان آیات مفاد کلی این آیات و ربط آنها با آیات قبل 923
- اشاره 923
- معنای" صبر" و" وجه" و مراد از" اراده و طلب وجه خدا" و" دعای صبح و شام" در آیه:" وَ اصْبِرْ نَفْسَکَ مَعَ الَّذِینَ ..." 925
- بیان عدم دلالت جمله:" لا تُطِعْ مَنْ أَغْفَلْنا قَلْبَهُ" بر جبر و اشاره به اینکه جبر مجازاتی ناشی از اختیار، با اختیار منافات ندارد 927
- ای پیامبر! حق را بگو و از ایمان نیاوردن مردم تاسف مخور که ظالمان را آتش و مؤمنان صالح العمل را پاداش است 928
- بحث روایتی 930
- اشاره 933
- سوره الکهف (18): آیات 32 تا 46 933
- اشاره 935
- بیان آیات مثلی بیانگر حال دنیا طلبان که به مالکیت کاذب خود دل بسته اند 935
- فخر فروشی و تکبر مرد توانگر و ثروتمند غافل از مالکیت مطلقه خداوند، در برابر رفیق مؤمن خود 937
- آدمی بالفطره به چیزی که آن را باقی و ماندگار بداند دل می بندد و چشم خود را بر فرض فنای محبوب خود می بندد. 939
- توانگر غافل از خدا، خود را محق و شایسته بر خورداری و تنعم می داند حتی در قیامت! 941
- توضیح جواب رفیق مؤمن آن مرد توانگر مغرور، به او که از دو جهت سخنان غرور آمیز او را رد و ابطال می کند 942
- وجه اینکه مرد فقیر در جمله:" أَ کَفَرْتَ بِالَّذِی خَلَقَکَ" رفیق توانگر خود را کافر خواند 943
- مثلی دیگر برای بیان حقیقت زندگی دنیا و زینت های سریع الزوال آن و اینکه" باقیات صالحات" بهتر است 950
- اشاره 952
- سوره الکهف (18): آیات 47 تا 59 952
- بیان آیات 954
- اشاره 954
- یاد آوری قیام قیامت و عرضه گشتن مشرکین و همه مردم بر پروردگار، همراه با اعمالشان و دیگر هیچ 955
- اشاره به چند نکته و خصوصیت در باره قیامت 956
- از یاد بردن قیامت سبب اصلی اعراض از هدایت و فساد اعمال است 957
- " وضع کتاب" در قیامت، کتابی که هیچ صغیره و کبیره ای را فرو گذار نکرده و مجرمان (چه مشرک و چه غیر مشرک) از آن بیمناکند 959
- دو برهان که در آیه" ما أَشْهَدْتُهُمْ خَلْقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ ..." برای نفی ولایت ابلیس و ذریه اش اقامه شده است 962
- وجوه مختلف دیگری که مفسرین در باره معنی و مفاد آیه فوق گفته اند 964
- معنای اینکه فرمود:" در قیامت ما بین مشرکین و شرکاء محل هلاکت قرار داده ایم" 967
- معنای جمله:" وَ رَبُّکَ الْغَفُورُ ذُو الرَّحْمَهِ" و معنایی که در سیاق آیات تهدید افاده می کند 971
- اشاره 974
- سوره الکهف (18): آیات 60 تا 82 974
- آنچه از داستان موسی علیه السلام و همراه او و ملاقات با عالم به تاویل احادیث (خضر علیه السلام) استفاده می شود و آنچه در باره این داستان گفته شده است 976
- بیان آیات 976
- اشاره به اینکه انبیاء علیهم السلام از مطلق آزار و ایذاء شیطان مصون نیستند 980
- ادب و تواضع فراوان موسی علیه السلام در برابر استاد (خضر- علیه السلام) 984
- صبر نیاوردن موسی علیه السلام به سکوت در برابر اعمال خضر علیه السلام 985
- جدا شدن موسی و خضر علیهما السلام و اخبار خضر علیه السلام موسی علیه السلام را به تاویل اعمال خود (سوراخ کردن کشتی، قتل نوجوان و بنای دیوار) 989
- 1- داستان موسی و خضر در قرآن 993
- بحثی تاریخی در دو فصل 993
- 2- شخصیت خضر علیه السلام در روایات 995
- اشاره 998
- چند روایت در مورد اینکه خداوند بعد از مرگ بنده صالح، جانشین او در مال و اولاد او می شود 1002
- سوره الکهف (18): آیات 83 تا 102 1004
- اشاره 1004
- بیان آیات بیان آیات مربوط به شرح حال و بیان داستان ذو القرنین 1006
- اشاره 1006
- ظالمان را عذاب می کنیم و مؤمنان صالح العمل را جزای حسنی است 1009
- ساختن سد به وسیله ذو القرنین 1011
- وجوهی که در بیان مراد آیه شریفه:" أَ فَحَسِبَ الَّذِینَ کَفَرُوا أَنْ یَتَّخِذُوا عِبادِی مِنْ دُونِی أَوْلِیاءَ ..." گفته شده است 1015
- اشاره 1017
- بحث روایتی : اختلافاتی که از جهات متعدد در روایات مربوط به ذو القرنین وجود دارد 1017
- روایاتی در ذیل برخی جملات آیات راجع به ذو القرنین 1026
- 1- داستان ذو القرنین در قرآن 1030
- 2- داستان ذو القرنین و سد و یاجوج و ماجوج از نظر تاریخ 1031
- 3- ذو القرنین کیست و سدش کجا است؟ اقوال مختلف در این باره 1034
- سخن صاحب تفسیر" جواهر" در اثبات اینکه ذو القرنین، کورش، پادشاه هخامنشی ایران، و یاجوج و ماجوج، اقوام مغول بوده اند 1044
- اشاره 1053
- ترجمه آیات 1053
- سوره الکهف (18): آیات 103 تا 108 1053
- بحث روایتی 1057
- اشاره 1060
- ترجمه آیه 1060
- اشاره 1060
- بیان آیه 1060
- سوره الکهف (18): آیه 109 1060
- اشاره به معنای" کلمه خدا" و بیان مقصود از اینکه اگر دریاها مرکب باشد کلمات خدا را با آن نتوان نوشت 1061
- بحث روایتی : (روایتی در ذیل آیه گذشته) 1063
- سوره الکهف (18): آیه 110 1064
- بیان آیه بیان آخرین آیه سوره، که به سه اصل: توحید، نبوت و معاد اشاره دارد 1064
- ترجمه آیه 1064
- اشاره 1064
- بحث روایتی : (روایاتی در باره اخلاص در عمل و پرهیز از ریا کاری) 1066
- اشاره 1068
- المرحله الثامنه : فی العله و المعلول 1068
- نهایه الحکمه (از المرحله الثامنه تا پایان کتاب) 1068
- الفصل الثانی فی انقسامات العله 1070
- الفصل الرابع فی أن الواحد لا یصدر عنه إلا الواحد 1078
- الفصل الخامس فی استحاله الدور و التسلسل فی العلل 1080
- الفصل التاسع فی أن الفاعل التام الفاعلیه أقوی من فعله و أقدم 1090
- الفصل العاشر فی أن البسیط یمتنع أن یکون فاعلا و قابلا 1091
- اشاره 1093
- تنبیه 1097
- الفصل الثانی عشر فی أن الجزاف و القصد الضروری و العاده و ما یناظرها من الأفعال لا تخلو عن غایه 1099
- الفصل الرابع عشر فی العله المادیه و الصوریه 1105
- الفصل الخامس عشر فی العله الجسمانیه 1107
- المرحله التاسعه : فی القوه و الفعل 1108
- اشاره 1108
- الفصل الأول کل حادث زمانی فإنه مسبوق بقوه الوجود 1110
- الفصل الثانی فی استیناف القول فی معنی وجود الشی ء بالقوه و وجوده بالفعل و انقسام الوجود إلیهما 1111
- الفصل الثالث فی زیاده توضیح لحد الحرکه و ما تتوقف علیه 1114
- الفصل الرابع فی انقسام التغیر 1115
- الفصل الخامس فی مبدإ الحرکه و منتهاها 1116
- الفصل السادس فی المسافه 1117
- الفصل السابع فی المقولات التی تقع فیها الحرکه 1118
- الفصل الثامن فی تنقیح القول بوقوع الحرکه فی مقوله الجوهر و الإشاره إلی ما یتفرع علیه من أصول المسائل 1120
- الفصل التاسع فی موضوع الحرکه 1123
- الفصل العاشر فی فاعل الحرکه و هو المحرک 1125
- الفصل الحادی عشر فی الزمان 1127
- الفصل الثانی عشر فی معنی السرعه و البطء 1130
- الفصل الثالث عشر فی السکون 1131
- الفصل الرابع عشر فی انقسامات الحرکه 1132
- اشاره 1132
- خاتمه 1133
- اشاره 1136
- المرحله العاشره : فی السبق و اللحوق و القدم و الحدوث 1136
- الفصل الثانی فی ملاک السبق و اللحوق فی کل واحد من الأقسام 1139
- الفصل الثالث فی المعیه 1142
- الفصل الرابع فی معنی القدم و الحدوث و أقسامهما 1143
- الفصل الخامس فی القدم و الحدوث الزمانیین 1144
- الفصل السادس فی الحدوث و القدم الذاتیین 1145
- الفصل السابع فی الحدوث و القدم بالحق 1146
- الفصل الثامن فی الحدوث و القدم الدهریین 1147
- اشاره 1148
- المرحله الحادیه عشر : فی العقل و العاقل و المعقول 1148
- الفصل الثانی فی اتحاد العالم بالمعلوم و هو المعنون عنه باتحاد العاقل بالمعقول 1153
- الفصل الثالث فی انقسام العلم الحصولی إلی کلی و جزئی و ما یتصل به 1156
- فروع 1156
- اشاره 1156
- اشاره 1159
- الفصل الرابع ینقسم العلم الحصولی إلی کلی و جزئی بمعنی آخر 1159
- تنبیه 1160
- الفصل الخامس فی أنواع العقل 1160
- الفصل السادس فی مراتب العقل 1161
- الفصل السابع فی مفیض هذه الصور العلمیه 1162
- الفصل الثامن ینقسم العلم الحصولی إلی تصور و تصدیق 1163
- الفصل التاسع ینقسم العلم الحصولی إلی بدیهی و نظری 1165
- اشاره 1165
- تنبیه 1166
- اشاره 1169
- الفصل العاشر ینقسم العلم الحصولی إلی حقیقی و اعتباری 1169
- تنبیه 1171
- الفصل الحادی عشر فی العلم الحضوری و أنه لا یختص بعلم الشی ء بنفسه 1172
- الفصل الثانی عشر کل مجرد فإنه عقل و عاقل و معقول 1173
- الفصل الثالث عشر فی أن العلم بذی السبب لا یحصل إلا من طریق العلم بسببه و ما یتصل بذلک السبب 1174
- الفصل الرابع عشر فی أن العلوم لیست بذاتیه للنفس 1176
- اشاره 1180
- المرحله الثانیه عشر : فی ما یتعلق بالواجب الوجود عز اسمه من المباحث 1180
- اشاره 1183
- الفصل الثانی فی بعض آخر مما أقیم علی وجود الواجب تعالی من البراهین 1183
- تنبیه 1184
- الفصل الخامس فی توحید الواجب لذاته و أنه لا شریک له فی وجوب الوجود 1190
- الفصل السادس فی توحید الواجب لذاته فی ربوبیته و أنه لا رب سواه 1192
- الفصل السابع فی أن الواجب بالذات لا مشارک له فی شی ء من المفاهیم من حیث المصداق 1195
- الفصل الثامن فی صفات الواجب بالذات علی وجه کلی و انقسامها 1196
- الفصل التاسع فی الصفات الذاتیه و أنها عین الذات المتعالیه 1197
- الفصل العاشر فی الصفات الفعلیه و أنها زائده علی الذات 1200
- الفصل الحادی عشر فی علمه تعالی 1201
- الفصل الثانی عشر فی العنایه و القضاء و القدر 1205
- الفصل الثالث عشر فی قدرته تعالی 1209
- اشاره 1213
- الفصل الرابع عشر فی أن الواجب تعالی مبدأ لکل ممکن موجود و هو المبحث المعنون عنه بشمول إرادته للأفعال 1213
- تنبیه 1218
- الفصل الخامس عشر فی حیاته تعالی 1219
- الفصل السادس عشر فی الإراده و الکلام 1220
- الفصل السابع عشر فی العنایه الإلهیه بخلقه و أن النظام الکونی فی غایه ما یمکن من الحسن و الإتقان 1221
- الفصل الثامن عشر فی الخیر و الشر و دخول الشر فی القضاء الإلهی 1223
- الفصل التاسع عشر فی ترتیب أفعاله و هو نظام الخلقه 1226
- الفصل العشرون فی العالم العقلی و نظامه و کیفیه حصول الکثره فیه 1228
- الفصل الحادی و العشرون فی عالم المثال 1234
- الفصل الثانی و العشرون فی العالم المادی 1235
- الفصل الثالث و العشرون فی حدوث العالم 1236
- الفصل الرابع و العشرون فی دوام الفیض 1239
- اشاره 1240
- اصول الحدیث و احکامه فی علم الدرایه 1240
- اشاره 1241
- تمهید 1245
- اشاره 1247
- مقدمه : فی بیان أُمور 1247
- الأوّل: أوّل من ألَّف فی علم الدرایه 1249
- الثانی: تعریف علم الدرایه: 1254
- الثالث: فی موضوعه ومسائله وغایته: 1257
- الرابع: فی معرفه بعض الاصطلاحات الرائجه: 1258
- الفصل الأوّل : تقسیم الأخبار 1261
- اشاره 1261
- المبحث الأوّل: فی حدّ التواتر 1263
- اشاره 1263
- المبحث الثانی: فی إمکان وقوعه وحصول العلم به: 1266
- المبحث الثالث: فی کیفیّه العلم الحاصل بالتواتر: 1268
- المبحث الرابع: فی شروط التواتر: 1270
- المبحث الخامس: فی أقل عدد التواتر: 1273
- تقسیم آخر للتواتر: 1275
- التواتر التفصیلی والاجمالی: 1277
- المستفیض والعزیز والغریب 1278
- تقسیم خبر الواحد إلی المحفوف بالقرینه وعدمه: 1279
- الفصل الثانی : فی بیان أُصول الحدیث الأربعه 1281
- اشاره 1281
- اشاره 1283
- الجهه الاُولی: لماذا أحدثوا هذه المصطلحات؟ 1283
- الجهه الثانیه: فی تعریف الأقسام الأربعه حتی یتمیّز کل قسم عن الآخر. 1288
- الفصل الثالث : فیما تشترک فیه الأقسام الأربعه 1303
- اشاره 1303
- 1 _ المسند: 1305
- اشاره 1305
- 3 _ المرفوع : 1306
- 2 _ المتّصل: 1306
- 4 _ المعنعن: 1308
- 5 _ المعلّق: 1309
- 6 _ المف__رد: 1311
- 8 _ المشه_ور : 1312
- 7 _ المُدرَج : 1312
- 10 _ الغریب لفظ_اً: 1315
- 11 _ المتّفق علیه : 1316
- 12 _ المُصحَّف: 1317
- 13 _ العالی سنداً: 1318
- 14_ الشاذّ: 1321
- 15_ المسلسل: 1322
- 16 _ المزید: 1324
- 17_ المختلف: 1325
- 18 _ الناسخ والمنسوخ: 1327
- 22 و23 _ المحکم و المتشابه: 1332
- 26 _ المؤتلف والمختلف: 1333
- 25 _ المش_ترک: 1333
- 28 _ روایه الأکابر عن الأصاغر: 1334
- 27 _ المدبّج وروایه الأقران: 1334
- 29 _ السابق واللاحق: 1335
- 30 _ المط_روح: 1335
- 31 _ المت_روک: 1335
- 34 _ الظاه_ر: 1336
- 33 _ النَ_صّ: 1336
- 37 _ المُبیّن: 1337
- 36 _ المُجْمَ_ل: 1337
- الفصل الرابع : فیما یختصّ من الأوصاف بالضعیف 1339
- اشاره 1339
- 1 _ الموقوف : 1341
- 2 _ المقط_وع: 1342
- 3 _ المنقط_ع: 1343
- 5 _ المُعَلّق: 1345
- 4 _ المعضل: 1345
- 6 _ المُضْمَر: 1346
- 7 _ المُرْسَل: 1347
- 8 _ المُعَلّل : 1353
- 9 _ المُدَلّس: 1354
- 10 _ المُضطرب: 1357
- 12 _ المهمل: 1358
- 11 _ المقلوب: 1358
- 13 _ المجهول: 1359
- 14 _ الموضوع: 1359
- خاتمه المطاف فی تفسیر الصحابه و الموالی: 1364
- اشاره 1369
- الفصل الخامس : من تقبل روایته و من تردّ 1369
- اشاره 1371
- 1 _ الإسلام: 1371
- 3 _ البلوغ: 1372
- 2 _ العقل: 1372
- 4 _ الإیمان: 1372
- 5 _ العداله: 1374
- أدلّه حجّیه خبر الواحد 1375
- اشاره 1380
- ب _ ما دلّ علی وجوب الرجوع إلی الثقات والصادقین: 1383
- ج _ ما یتضمّن عرض کتب الأصحاب علی الإمام وهو یسترحم علی الکاتب ویمضی العمل به: 1384
- اشاره 1391
- الفصل السادس : الألفاظ المستعمله فی التعدیل و الجرح 1391
- المقام الأوّل فی ألفاظ التزکیه والمدح: 1393
- اشاره 1393
- اشاره 1394
- 2 _ ثقه: 1395
- 1 _ «عدل إمامی ضابط»، أو«عدل من أصحابنا الإمامیّه ضابط»: 1395
- اشاره 1395
- اشاره 1396
- یقع الکلام فی دلاله لفظ «ثقه» علی اُمور ثلاثه: 1396
- أمّا الثانی: 1397
- اشاره 1397
- أمّا الأوّل: 1397
- وأمّا الثالث: 1401
- 3 و4 _ وجه ، عی_ن: 1402
- 5 _ وکی_ل: 1403
- 6 _ حجّ_ه: 1404
- اشاره 1405
- 7 _ شیخ الإجازه: 1405
- أمّا الأوّل: 1405
- وأمّا الثانی: 1407
- وأمّا الثالث: 1408
- المقام الثانی: فی ألفاظ الجرح والذم: 1409
- خاتمه المطاف: 1412
- الفصل السابع : فی فرق المسلمین 1429
- اشاره 1429
- اشاره 1431
- اشاره 1436
- الاُصول الخمسه للمعتزله: 1439
- فرق الشیعه: 1442
- اشاره 1447
- ب _ السلیمانیّه أو الجریریّه: 1450
- ج _ البتریّه: 1451
- الفصل الثامن : فی کیفیّه تحمّل الحدیث و طرق نقله 1463
- اشاره 1463
- اشاره 1465
- ثمّ إنّ هذا القسم علی وجوه: 1466
- خاتمه المطاف: 1471
- 2 _ الکتب الحدیثیّه لدی أهل السنّه: 1473
- 3 _ ألقاب المحدّثین: 1474
- اشاره 1481
- الفهارس 1481
- «حرف الألف» 1491
- «حرف الباء» 1492
- «حرف الثاء» 1493
- «حرف الجیم» 1493
- «حرف التاء» 1493
- «حرف الحاء» 1493
- «حرف الخاء» 1494
- «حرف الدال» 1495
- «حرف الزای» 1495
- «حرف الراء» 1495
- «حرف السین» 1495
- «حرف الذال» 1495
- «حرف العین» 1496
- «حرف الشین» 1496
- «حرف الطاء» 1496
- «حرف الصاد» 1496
- «حرف الظاء» 1496
- «حرف الفاء» 1498
- «حرف القاف» 1498
- «حرف الغین» 1498
- «حرف المیم» 1499
- «حرف النون» 1501
- «الکنی» 1502
- «حرف الواو» 1502
- «حرف الیاء» 1502
- «حرف الهاء» 1502
- «حرف الألف» 1505
- اشاره 1505
- «حرف الباء» 1506
- «حرف الحاء» 1507
- «حرف التاء» 1507
- «حرف الخاء» 1507
- «حرف الذال» 1508
- «حرف السین» 1508
- «حرف الزای» 1508
- «حرف الصاد» 1509
- «حرف الطاء» 1509
- «حرف العین» 1510
- «حرف الغین» 1510
- «حرف الفاء» 1510
- «حرف الکاف» 1511
- «حرف المیم» 1511
- «حرف القاف» 1511
- «حرف النون» 1512
1- کذا فی الأصل و « ر » . وفی « ن » ، « ق » ، « ش » وبعض الطبعات الأُخری : أو مثله أو ضدّه .
2- عباره المتن لا تفی بالمقصود . فالأولی سوقها هکذا : قلت : إنّما یمتنع أخذ الظنّ بحکمٍ فعلی موضوعاً لحکمٍ فعلی مثله أو ضدّه ، إذا کانت الفعلیّه فی کلیهما بمعنی واحد ، وهو کون الحکم بحیث إذا تعلّق به القطع لتنجّز واستحقّ علی مخالفته العقوبه ... وأما إذا اختلف معناها فیهما ، بأن أُرید بها فی الحکم المظنون : الفعلیه غیر المنجّزه ، وفی الثانی : الفعلیّه المنجّزه ، فلا یلزم محذور اجتماع المثلین أو الضدّین ؛ لتعدّد الرتبه فیهما . ( منته الدرایه 4 : 124 ) .
لا یجبُ علی الحاکم رفع (1) عذر المکلّف - برفع جهله لو أمکن ، أو بجعل لزوم الاحتیاط علیه فی ما أمکن - ، بل یجوز جعلُ أصلٍ أو أمارهٍ مؤدّیهٍ إلیه تارهً ، وإلی ضدّه أُخری ، ولایکاد یمکنُ مع القطع به ، جعلُ حکمٍ آخر مثله أو ضدّه ، کما لا یخفی (2) .
إن قلت: کیف یمکن ذلک ؟ وهل هو إلّاأ نّه یکون مستلزماً لاجتماع المثلین أو الضدّین ؟
قلت: لا بأس باجتماع الحکم الواقعیّ الفعلیّ بذاک المعنیٰ - أی لو قطع به من باب الاتّفاق لتنجَّزَ - مع حکمٍ آخر فعلیّ فی مورده ، بمقتضی الأصل أو الأماره ، أو دلیلٍ (3) أُخذ فی موضوعه الظنّ بالحکم بالخصوص (4) ، علی ما سیأتی (5) من التحقیق فی التوفیق بین الحکم الظاهریّ والواقعیّ .
[شماره صفحه واقعی : 25]