اعراب جملات در عربی صفحه 102

1) مضافٌ الیه : اسمی است که به اسم قبل خود ( مضاف ) اضافه می شود . و از نظر اعراب مجرور است . به عبارت دیگر ، هر اسم مجروری که قبل از آن حرف جرّ آمده و اسم ال دار یا تنوین دار نباشد مضافٌ الیه است .

نکته :

* هر گاه ضمایر متصل به همراه اسم بیایند مضافٌ الیه میشوند .

* اسمهائی مانند : ( قَبل ، بَعد ، تَحت ، عِندَ ، اَمام ، وَراء ، خَلف ، مَعَ و .... ) دائم الاضافه بوده و همچنین اسمهائی مانند : ( جمیع ، کلّ ، ذو ، اَیّ ، مِثل ، بعض و ..... ) بشرطی که ال یا تنوین نداشته باشند ،

دائم الاضافه هستند . یعنی بعد از آنها مضافٌ الیه می آید .

* هرگاه اسم مثنی و جمع مذکر سالم مضاف واقع شود حرف ( نون ) از آخر آن حذف میشود .

* در عربی هر گاه اسمی هم مضافٌ الیه و هم صفت داشته باشد ابتدا مضافٌ الیه و سپس صفت می آید .

جمله اضافیه :

مقصود از جمله اضافیه جمله ای است که بجای مضاف الیه قرار گرفته باشد و به آن جمله مضافٌ الیه نیز می گویند .

ظروف زمان ( اِذ ، اِذا ، کُلَّما ، لَمّا ) و ظرف مکان ( حَیثُ ) بیایند و بعد از اسمائی مانند ( یوم ، مِن بعد

، مِن قبل ) که معنی زمان را بیان می کنند ، دائم الاضافه به جمله بوده و این جملات نقش مضاف الیه را دارند و از نظر اعراب ، محلاً مجرور هستند .

اِذ ، حَیثُ : وجوباً بر سر جمله اسمیه و فعلیه می آیند .

اِذا ، لَمّا ( حینیّه ) : بر سر جمله فعلیه می آیند . که لَمّا فقط بر فعل ماضی داخل میشود .

( اِذ ) وَ لَقَدْ آتَیْنا مُوسی تِسْعَ آیاتٍ بَیِّناتٍ فَسْئَلْ بَنی إِسْرائیلَ إِذْ جاءَهُمْ فَقالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّی لَأَظُنُّکَ یا مُوسی مَسْحُوراً ( ما به موسی نه معجزه روشن دادیم پس از بنی اسرائیل سؤال کن آن زمان که این ( معجزات نه گانه ) به سراغ آنها آمد ( چگونه بودند ) ؟ فرعون به او گفت : ای موسی ! گمان می کنم تو دیوانه ( یا ساحری ) . ) اسراء 101 در این آیه شریفه جمله ( جاءَهُمْ فَقالَ لَهُ فِرْعَوْنُ إِنِّی لَأَظُنُّکَ یا مُوسی مَسْحُوراً ) جمله مضاف الیه بوده و محلاً مجرور می باشد .