اعراب جملات در عربی صفحه 104

توجه 2 :

بعضی از مواقع مصدر مؤول مضاف الیه واقع میشود . در این حالت در جمله قبل از حرف مصدری ظرف مجرور به حرف جرّ می آید . مانند : مِن قبل ، مِن بعد

( مِن قَبل ) وَ أَنْفِقُوا مِنْ ما رَزَقْناکُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَ أَحَدَکُمُ الْمَوْت ( از آنچه به شما روزی داده ایم انفاق کنید ، پیش از آنکه مرگ یکی از شما فرا رسد ) منافقون 10 در این آیه شریفه ( مِنْ قَبْلِ ) متعلِق به ( أَنْفِقُوا ) بوده و مصدر مؤوّل ( أَنْ یَأْتِیَ أَحَدَکُمُ الْمَوْت ) ، جمله مؤوّل اضافیه بوده و محلاً مجرور می باشد .

( مِن قَبل ) إِنَّا أَرْسَلْنا نُوحاً إِلی قَوْمِهِ أَنْ أَنْذِرْ قَوْمَکَ مِنْ قَبْلِ أَنْ یَأْتِیَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ ( ما نوح را به سوی قومش فرستادیم و گفتیم : قوم خود را انذار کن پیش از آنکه عذاب دردناک به سراغشان آید ! ) نوح 1 در این آیه شریفه ( مِنْ قَبْلِ ) متعلِق به ( أَنْذِرْ ) بوده و مصدر مؤوّل ( أَنْ یَأْتِیَهُمْ عَذابٌ أَلیمٌ ) ، جمله مؤوّل اضافیه بوده و محلاً مجرور می باشد .

( مِنْ بَعْد ) وَ الَّذینَ یُحَاجُّونَ فِی اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما اسْتُجیبَ لَهُ حُجَّتُهُمْ داحِضَهٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَ عَلَیْهِمْ غَضَبٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ شَدیدٌ ( و کسانی که ( از روی لجاجت ) درباره خدا بعد از پذیرفتن ( و ایمان به ) او ، محاجّه می کنند ، دلیلشان نزد پروردگارشان باطل و بی پایه است و غضب بر آنهاست و عذابی شدید دارند ) شوری 16 در این آیه شریفه ( مِنْ بَعْدِ ) متعلِق به (یُحَاجُّونَ ) بوده و مصدر مؤوّل ( ما اسْتُجیبَ لَهُ ) ، جمله مؤوّل اضافیه بوده و محلاً مجرور می باشد .

( مِنْ بَعْد ) وَ ما تَفَرَّقَ الَّذینَ أُوتُوا الْکِتابَ إِلاَّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَیِّنَه ( اهل کتاب ( نیز در دین خدا ) اختلاف نکردند مگر بعد از آنکه دلیل روشن برای آنان آمد ! ) بینه 4 در این آیه شریفه ( مِنْ بَعْدِ ) متعلِق به ( تَفَرَّقَ ) بوده و مصدر مؤوّل ( ما جاءَتْهُمُ الْبَیِّنَه ) ، جمله مؤوّل اضافیه بوده و محلاً مجرور می باشد .

ب ) جمله در نقش مجرور به حرف جرّ :

گاهی بر سر مصدر مؤوّل حرف جرّ می آید که در این حالت جمله مؤوّل در نقش مجرور به حرف جر واقع میشود . که معمولاً در این حالت حروف مصدری در تقدیر است . که اعراب جمله مؤوّل محلاَ مجرور است .

یَوْمَئِذٍ یَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِیُرَوْا أَعْمالَهُم ( در آن روز مردم بصورت گروه های پراکنده ( از قبرها ) خارج می شوند تا اعمالشان به آنها نشان داده شود ! ) زلزله 6 در این آیه شریفه اَن مصدری بعد از حرف جرّ در