اعراب جملات در عربی صفحه 106

4 ) جمله در محلّ جزم

جمله جواب شرط جازم

جمله جواب شرط جازم مقترن به فا رابطه و اذا فجائیه : اگر بر سر جمله شرطیه ، یکی از ادات شرط جازم بیاید ، فعل شرط را مجزوم میکند و اگر جمله جواب شرط همراه با فا رابطه یا اذا فجائیه باشد اعراب آنرا محلا مجزوم می نماید . مانند :

وَ مَنْ یُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هاد ( و هر کس را خداوند گمراه کند ، هیچ هدایت کننده ای ندارد ) زمر 36

در این آیه شریفه جمله ( ما لَهُ مِنْ هاد ) جمله جواب شرط جازم همراه با فا رابطه بوده و محلاً مجزوم می باشد .

یادآوری :

1) ادات شرط جازم : حروف و اسامی شرط ، کلماتی هستند که به جمله داخل میشوند و جمله مابعد را ، جهت تحقق جمله ماقبل ، به تعلیق می اندازند . که جمله اولی را جمله شرط و جمله دومی را جمله جواب شرط و مجموع آن ها را جمله شرطیه می گویند . ادات شرط جازم ، جمله جواب شرط را محلاً مجزوم می کنند .

توجه :

* ادات شرط در صدر کلام واقع میشوند و باصطلاح صدارت طلب هستند .

* ادات شرط بر سر فعل می آیند .

* حروف شرط اِن ، اِذما جازم بوده و جزو حروف عامل می باشند .

ادات شرط بر دو قسم است :

الف ) حروف شرط جازم : اِن ، اِذما

ب ) اسم شرط جازم : اَنّی ، اَینَ ، اَینَما ، اَیّان ، حَیثُما ، کَیفَما ، ما ، مَن ، مَتی ، مَهما ، اَیُّ

احکام ادات شرط :

* همه ادات شرط صدارت طلب هستند . ولی در جمله اسمیّه عمل نمی کند .