اعراب جملات در عربی صفحه 11

2) موارد جواز تقدیر :

بطور کلّی هر جا قرینه ای در کلام موجود باشد می توان عمل حذف انجام شود . مانند : وَ اِلی ثَمودَ اَخاهُم صالِحاً که اَرسَلنا جائز الحذف است .

اهمیّت تشخیص متعلِّق :

گاهی یاقتن متعلِّق دشوار شده و فهم صحیح معنا نیز ، وابسته به فهم متعلِّق می گردد . البته اصلی ترین روش یافتن متعلِّق از طریق معناست . ولی درک صحیح معنا نیز در گرو تشخیص صحیح متعلِّق است

بدین ترتیب رابطه متعلِّق و معنا یک رابطه دو طرفه است تا ، میزان اهمیّت درک متعلِّق کاملاً ملموس گردد .

مثال : اِغسِل یَدِکَ اِلی المَرافِق

احتمال اول : اگر اِلی المَرافِق را متعلِّق به اِغسِل بگیریم اِلی جهت شستن را مشخص می کند زیرا به اِغسِل متعلَّق است و معنی جمله چنین میشود : دستهایت را تا مرفق بشوی .

احتمال دوم : اگر اِلی المَرافِق را حال از یَدِکَ و متعلِّق به ( اِستَقَرَّ ) محذوف بدانیم معنا چنین میشود : دستهایت را در حالی که تا مرفق است بشوی . بدین معنی که اِلی المَرافِق ، محدوده شستن را مشخص می کند نه جهت شستن را .

یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا إِذا قُمْتُمْ إِلَی الصَّلاهِ فَاغْسِلُوا وُجُوهَکُمْ وَ أَیْدِیَکُمْ إِلَی الْمَرافِقِ وَ امْسَحُوا بِرُؤُسِکُمْ وَ أَرْجُلَکُمْ إِلَی الْکَعْبَیْن ( ای کسانی که ایمان آورده اید چون به نماز برخاستید ، پس صورتها و دستهایتان را تا آرنجها بشویید و سرها و پاهایتان را تا دو برآمدگی روی پا مسح کنید ) مائده 6 در ترجمه آیه وضو ، شیعیان با توجه به روایات اهل بیت اِلی المَرافِق را حال برای اَیدیکُم و متعلِّق به محذوف میدانند و محدوده شستن میدانند نه جهت شستن را .

حروف جرّ زائد و شبه زائد :

1) حرف جَرّ زاید : حروفی هستند که با مجرورشان احتیاج به متعلق ندارند و کلام در معنی به آن نیازمند است نه لفظاً ، زیرا برای تأکید مضمون جمله آورده میشود . به عبارت دیگر این حروف جر ، بیانگر معنای خاصی نیستند ، بلکه صرفا بر مفهوم تاکید دلالت دارند و مهمتر آنکه ، به خاطر همین ویژگی ، نیازمند به متعلَّق نیستند .

این حروف عبارتند از : با ، مِن ، کاف ، لام