اعراب جملات در عربی صفحه 110

توجه 2 :

1) ادات شرط جازم ، فعلهای مضارع را مجزوم می کند .

قُلْ لِلَّذینَ کَفَرُوا إِنْ یَنْتَهُوا یُغْفَرْ لَهُمْ ما قَدْ سَلَفَ وَ إِنْ یَعُودُوا فَقَدْ مَضَتْ سُنَّتُ الْأَوَّلین ( به آنها که کافر شدند بگو : چنانچه از مخالفت باز ایستند ، ( و ایمان آورند ) گذشته آنها بخشوده خواهد شد و اگر به اعمال سابق بازگردند ، سنّت خداوند در گذشتگان ، درباره آنها جاری می شود ) انفال 38

2) ادات شرط جازم ، وقتی بر فعل ماضی داخل شود ، در الفاظ عمل نمی کند .

عَسی رَبُّکُمْ أَنْ یَرْحَمَکُمْ وَ إِنْ عُدْتُمْ عُدْنا وَ جَعَلْنا جَهَنَّمَ لِلْکافِرینَ حَصیراً ( امید است پروردگارتان به شما رحم کند ! هر گاه برگردید ، ما هم بازمی گردیم و جهنّم را برای کافران ، زندان سختی قرار دادیم ) اسرا 8

3) وقتی که فعل شرط ماضی و جواب مضارع باشد . پس مجاز است که ، در جزاء جزم باشد یا نباشد .

وَ إِنْ خِفْتُمْ عَیْلَهً فَسَوْفَ یُغْنیکُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ إِنْ شاءَ إِنَّ اللَّهَ عَلیمٌ حَکیم ( و اگر از فقر می ترسید ، خداوند اگر بخواهد ، شما را به کرمش بی نیاز می سازد ( و از راه دیگر جبران می کند ) خداوند دانا و حکیم است ) توبه 28

4) هر گاه فعل شرط یا جواب شرط فعل مضارع مجزوم به لَم یا مضارع منصوب به لَن باشد در این صورت فعل شرط بصورت مضارع منفی و جواب شرط بصورت مستقبل منفی ترجمه میشود .

وَ إِنْ تَدْعُهُمْ إِلَی الْهُدی فَلَنْ یَهْتَدُوا إِذاً أَبَدا ( و از این رو اگر آنها را به سوی هدایت بخوانی ، هرگز هدایت نمی شوند ! ) کهف 57

وَ مَنْ یَهْدِ اللَّهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَ مَنْ یُضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ أَوْلِیاءَ مِنْ دُونِه ( هر کس را خدا هدایت کند، هدایت یافته واقعی اوست و هر کس را ( بخاطر اعمالش ) گمراه سازد، هادیان و سرپرستانی غیر خدا برای او نخواهی یافت ) اسرا 97

فَإِنِ اعْتَزَلُوکُمْ فَلَمْ یُقاتِلُوکُمْ وَ أَلْقَوْا إِلَیْکُمُ السَّلَمَ فَما جَعَلَ اللَّهُ لَکُمْ عَلَیْهِمْ سَبیلا ( پس اگر از شما کناره گیری کرده و با شما پیکار ننمودند ، ( بلکه ) پیشنهاد صلح کردند ، خداوند به شما اجازه نمی دهد که متعرّض آنان شوید ) نساء 90