اعراب جملات در عربی صفحه 111

5 ) جمله تابع

یاد آوری :

تعریف تابع :

تابع در لغت به معنای پیرو است و در اصطلاح نحوی کلمه یا جمله ای است که از نظر اعراب تابع کلمه یا جمله قبل از خود ( متبوع ) می باشد .

اقسام تابع :

توابع پنج قسم هستند : نعت یا صفت ، تأکید ، بدل ، عطف بیان و عطف به حروف (عطف به نسق ) .

جمله تابع :

جملات تابع اغلب به دو صورت پیرو متبوع خود قرار گرفته و اعراب می پذیرند :

1) جمله معطوف به جمله ای باشد که محلی از اعراب دارد .

2) توابعی مثل صفت یا بدل بصورت جمله باشند . که به آن تابع مفرد می گویند .

1 ) جمله معطوف به جمله ای که محلی از اعراب دارد :

اگر جمله ای تابع یکی از جملات ذکر شده بالا باشد که محلی از اعراب دارند ، از نظر اعراب حکم جمله متبوع را می گیرد . که معمولاً با حروف عطف واو و فاء به هم معطوف میشوند .

وَ لَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ لَیَقُولُنَّ اللَّهُ فَأَنَّی یُؤْفَکُون ( و هر گاه از آنان بپرسی : چه کسی آسمانها و زمین را آفریده ، و خورشید و ماه را مسخّر کرده است ؟ می گویند : اللَّه ! پس با این حال چگونه آنان را ( از عبادت خدا ) منحرف می سازند ؟ ! ) عنکبوت 61 در این آیه شریفه جمله ( سَخَّرَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ ) معطوف به جمله خبر مبتدا ( خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ ) بوده و محلاً مرفوع می باشد .